www.samaa.org

ÙìdpÎC ÝØdpÎC ÕC ÙwF

êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ êkClGOvC ÖD²Û kD©N

Þ , PvC [ ÚkßF ÚD×C ok Þ PìÜ×C ] éF éOwFCÞ Ýì×q ôpÆ ok íÊlÛq uDvC Þ éëDJ
qC ÙµC êp¡FíÊlÛq kD·FC õìÏÆ ÚlÛD× ÚD×C ok Þ ÚkßF °ß¿e× , PìÜ×C qC oß²Ü×
, íëCrV , êpÜç ,íËÜçp¾ ,íµDØOVC ,êkD¥OÂC ,ívDìv , êpÇ¾ ,ídÞo ,íØwV
íOì·¨Þ , PìÜ×C Þ . PvC êkßFDÛ Þ qÞDWN Þ é×l¤ qC .... Þ íOzClèF , íÊkCßÛDh
, lÜÜÆÚDÜìØ¬C Þ ¢×CoA uDwdC , ÚA õëDv ok êp¡F kDdA õìÏÆ Þ p¡F éÆPvC
qC °ß¿e× Þ ÚD×C Þ Ý×C ok ÚD¡ìÊlÛq kD·FC õØç éÆ lÜëDØÛ uDwdC ÚDËØç Þ
. lzDGì× oÞq qC ízDÛÞ ÚßÛDÂÞ ½pµ ½ÔhÞ æp²OÜ×pìº êkßFDÛÞ qÞDWN Þ é×l¤
êrëo é×DÛpF Þ kpìËì× oCpÂ p®h Þ ECp®¨C ok íÊlÛq , PìÜ×C ÚÞlF , ÝëC pFDÜF
Þ . lFDë íØÛ ÚDÇ×C ( êlë , êpÇ¾ ) íÛDwÛC êÞpìÛ êqClÛC æCo Þ êoCnÊ éëD×pv Þ
Úlz ¸ëD¨ , PÂÞ ½ÔNC , íÛCkpÊpv ¢Ï¤Dd ,ÍßèW× Þ ÖßÏ·×DÛ Þ Ý×C DÛ ´D¨ÞC
, ÚA ¸GN éF Þ , ´DØOVC ÐÆ ECp®¨C Þ oD²OÛC , ´DØOVC Þ kp¾ íÊoDÇìF , ÍCß×C
, Áp¿N , ´CrÛ ¢×DWÛCpv Þ , ÚlzízÔO× Þ ÚlëlÜÊÞ ÚkpÆÀÂßN Þ ÚlÛD× lÆCo
. PvC oCp¾ Þ , íFCph , ÌÜV
êCoCk Úlz ¸ÂCÞ HñD¥× §p·× ok Þ p®h ÚA xÇµ Þ ÚkßF ÚD×C ok Þ PìÜ×C
, lÜÏFDÃO×pìR~DNêCoCkÞ pËëlÇë éF éOwFCÞ DèÛA õØçÞ PvCÀÏOi×kD·FCÞ íÊkpOwÊ
PìÜ×C , ÚA qC l·F Þ , PvC íÛDV PìÜ×C ,êp¡F íÊlÛq PìÜ×C l·F ÝëpOØè× íÎÞ
kD·FC ÝëC ) . kpìËì× oCpÂ .... Þ íËÜçp¾ , íµDØOVC , ívDìv , êpÇ¾ , êkD¥OÂC
êCéÏdp× éF éOwFCÞ DèÛA ph~DN Þ ÖlÃN Þ PvC êpËëk éF éOwFCÞ Èë pç íOìÜ×C
ok Þ êp¡F ÐwÛ ÁD¿NC pFDÜF Cpëq . ( PvC ÞpF Þo Þ pìÊok ÚA DF êC é·×DV éÆ PvC
, íÊlÛq kD·FC õØç , ÙìvDÜz í× éÆ íNDÛCßìd õØç oDO¾o pFDÜF íOd Þ jëoDN ÐÆ
éOwFCÞ , pËëk kD·FC Þ , PvC ÚlÛD× ælÛq êCpF Þ ÚDV ³¿d Þ íÛDV PìÜ×C êCpF
õØçü Ô¤C Þ . lzDGì× ÝOwëq pOèF Þ íÊlÛq Pì¿ìÆ êCpF Þ MDìd õ×CkC éF
pË× , lÜÜÇì× Dço Co rìZ éØç , ÚDV MDWÛ êCpF , DèÛDwÛC éÏØV qC Þ , ÚCoClÛDV
éÆíÛCoDÆCl¾ Dë Þ , lÜzDF éOzCk lÜÜÆ Dço lëDF éaÛAMDWÛ Þ ÚDV³¿d éF êlì×C
Þ íÛD×oA Þ ½lç DF Ép× , íØÏµ Þ íÂÔhC Þ ídÞo Ð×DÇN pFDÜF Þ ÚDØëC õëDv ok
. lÜçk fìVpN PwJ íÊlÛq pF Co rërµ
Þ PwìÛ pwì× PìÜ×C ÚÞlF íÊlÛq éÆ kß¡ì× f¨CÞ íFßh éF Íß¤C ÝëC õëDv ok
p®hDF kD©N ok DèÛAypOwÊÞ lzo ,kßVÞ Þ ,PvCPìÜ×ClÜ×qDìÛíÊlÛq kD·FCõØç
êkClGOvC êDè×D²ÛÞ kClGOvC ÙìÛClì× ÚDËØç éÆoß®ÛDØç Þ . lzDGì× HñD¥× Þ
ÝëpOÆDÛp®h , íÛDÇ× Þ oß¡Æ pç ok Þ lzDF éÆ íµßÛ pç qC Þ íÛD×q Þ p¥µ pç ok
. PvC êp¡F HñD¥× ÝëpN Epi× Þ p®h ´ßÛ ÝëpNrëpÛßh Þ ælz éOhDÜz ôlëlJ
HñD¥× éÛ éÆ P¾Dë ÙìçCßhok ÝìÃë éF ÙìÜÆ é·VCp× p¡F jëoDN éF ÙìçCßiF pÊC Þ
, ÚßµD¬ , DFÞ ÐS× ÅDÛp®h§Cp×C éÛ Þ .... Þ ÚD¡¿¡NA ,Ðìv ,éÎrÎq ÐS× í·ìG¬
.... Þ EpÃµ , oD× , ÉpÊ , pìz , pGF ÐS× íØv Dë ælÛok yßdÞ éÛ Þ .... Þ ÚD¬pv
, ælÜ¡Æ,êkClGOvC êDè×D²ÛÞ kClGOvC ôqClÛC éF ÙçDF éØçíOdÞ ÚD¡×ClÇaìç
P¡dÞ , kClGOvC ÚkßF ÅDÛp®h pSÆC ldpFDÜF Þ . lÛC ækßGÛ ÅDÛp®h Þ , Epi×
, PvC ækßF êkClGOvC êDè×D²ÛÞ kClGOvC qC ,¢iëoDNÍß¬ok p¡F íÏ¤C upN Þ
éF Co kßh , êkClGOvC êDè×D²Û p®hupN qC Pëp¡F öDÜFC qC êoDìwF éÆ íëDV DN
Ä¬DÜ× éF Dë Þ ælz æoCÞA DèçßÆ Þ DèÏËÜV ok Þ éOhClÛC ælÛok yßdÞ yßºA
éOhDF ÚDV íçDÜJ ÝO¾Dë æCo ok Þ kClGOvC upN qC êoDìwF Þ ækpF æDÜJ rìhp®h
õØç êDØ²µ PGì¥× ÄeÎC Þ . lÛC ækpÆ êpKv Co íÊlÛq êoDìwF HñD¥× DF Dë Þ
. PvC ækßF êkClGOvC ÖD²Û Þ kClGOvC , jëoDN õØç ok Þ Pëp¡F
Co ÚA PvC ÖqÓ PvC ælëlJ ÝëpOÆDÛp®h kClGOvC éÆÍDd
Þ oDÆ Þ ÚCoCk éëD×pv Þ éëD×pv DF Co ÚA õ®FCo Þ Àëp·N
: ÙìëDØÛ ¦i¡× MoDWN Þ íGvDÆ
kßh êCßç Þ MDìdÞo Þ ÍDì×C uDvC pF ) íË×DÆ kßh qC PvC MoDGµ kClGOvC
Þ ê~Co Þ ÚkpÆÐØµ kßh¦ìi¡N Þ ê~Co uDvCpF ) êpvkßh Þ ( ÚkpÆ ÐØµ
êoCkD¾Þ ÝOzClÛ ) êrìZ éF ÖCrOÎC Ölµ Þ ( ÝO¾pÊ ælëkDÛ Co ÚCpËëk ¦ìi¡N
êkClGOvC ÖD²Û Þ . ( í¬DG©ÛC Þ ælµDÂ kßVÞ Ölµ Þ íÎß¤C Þ Ð¤C éF êlÜGëDJ Þ
PìØÆDd Þ ælz êoDV ÚA ok ¢ëDèìÊtëÞ Þ kClGOvC éÆ í×D²Û qC PvC MoDGµ
. lÜÜÇì× Àëp·NÞ ækCk ÐìÇ¡N Co ÖD²ÛÚAyÞo Þ ívDìvÞ êpÇ¾ PìçD×Þ lÜFDìì×
, lGOw× êCßçÞ ÖDÆ ,PvC (qp× Þ ldíF) ÄÏ®×Þ pGO·× êkClGOvC ÖD²Ûok éaÛA
üDçDÊ éÃÏ®×P×ßÇd Þ . PvC Íß¤CÞ Ð¤C éF ÖCrOÎC Ölµ Þ , lGOw× êCkßv Þ pv
üCpSÆC Þ ¯Ïº ÐìÏeN Þ íËFpWN íF uDvC pFüD©·F Þ êpÊ é¾Cph Þ ÐèV õëDv ok
oÞq Þ MolÂ éF éìÇN DF rìÛ é¡ìØç Þ lëBì× kßVßF êpËFßÆpv oÞq Þ MolÂ õÏìvßF
. lFDìì× é×CkC ælÜÜÆ EßÆpv
«DG©ÛC Þ kl·N í¾DÛ Þ êCælµDÂpç DF kD©N ok êkClGOvC ÖD²Û Þ kClGOvC , ÝëCpFDÜF
´D¨ÞC Þ é¡ëlÛC Þ ÚßÛDÂ Þ MCopÃ× í¾DÛ kClGOvC . PvC ÚßÛDÂ Þ HOÇ× Þ Íß¤C Þ
Þ oÓDv éëD×pv í×D²Û éÆ êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ . lzDGì× ¦i¡× Þ ÖßÏ·×
éëD×pv Þ MÞpR ÚDGdD¤ qC êC éµßØW× éF íÇO× Þ oÞpJ éëD×pv Þ qÞlÛC éëD×pv
, ÌÜçp¾ , PìÜ×C , MCopÃ× ,ÚßÛDÂ lÜ×qDìÛ Þ PvC D¨DÃN Þ é¨pµÐ¤C Þ kCqA oCqDF Þ
ÖD²Û Þ êkClGOvC ÖD²Û Þ , PvC êkClGOvC ÖD²Û DF kD©Nok , PvC ætëÞ PvDìv Þ
, íÇë ÚkßF DF Þ , lÜOwç ªÂDÜN Þ kD©N õ®FCo êCoCk Þ pËëlÇë í¾DÛ ,êoCk éëD×pv
. kkpËì× ÍDe× Þ í¿Û êpËëk ÚA

: êoCk éëD×pv ÖD²Û êDèìÊtëÞ
MoDWN Þ , êoCnÊéëD×pv ,oDÆ PìÜ×C Þ êkCqA -1

PìÜ×C Þ ÚA êkCqA , éëD×pv éÏØV qC , rìZ Èë PëkßVß× Ð×Dµ ÝëpN ívDvC
êqÞlÛC éëD×pv Þ êoCk éëD×pv ÖD²Û éÆ í®ìe× íÊtëÞ ÝìÎÞC ÝëC pFDÜF . PwÛA
PvC Ýì×C Þ kCqA í®ìe× ok . PvC PìÜ×C Þ êkCqA kßVÞ , kß¡ì× oCpÂ pF ÚA ok
lÛkpËì× ÝÇØ× êoCnÊéëD×pv êDèdp¬Þ lÜÇì× lzo Þ lëBì× kßVßF éëD×pv éÆ
«pz ÝìÎÞC xJ . lÛß¡ì× éOhClÛC ÚDëpV éF êkD¥OÂC êDèdp¬ ok DçéëD×pv Þ
PìÜ×CÞ êkCqA ,lÛCkpËì× ½lç Co êkD¥OÂC õëD×pvÞ êkD× MÞpR éÆí×D²Û êCpF
lÜÆ lzo PìÜ×C Þ êkCqA õëDvok Þ lzDF ÚD×C ok Þ kCqA , éëD×pvÞ MÞpR DN , PvC
êDèdp¬ ok éëD×pv ÚDGdD¤ kDØOµC Úl×A PvlF õëDvok l·F Þ kßz qClÛCxJ Þ
qDìÛ , ÚA ÝOhClÛC ÚDëpV éF Þ ÚAÚkpOwÊ Þ éëD×pv Cpëq . lO¾C ÚDëpV éF êkD¥OÂC
Þ Ð¿Â ok Þ , PvC lÆCo Þ Ð¿Â yoDÆ Þ p¡F , ÚA ÚÞlF Þ , koCk PìÜ×C Þ êkCqA éF
DèÜN lzDF éOzCk kßVÞ êrìZ Ùç pÊC Þ , PzCk lçCßiÛ kßVÞ êC éëD×pv , kßÆo
. PwÛA kCp¾C Þ é·×DV ÚDÊlÜÜÆ lÆCo Þ ÚDÊlÜÜÆ Ð¿Â êCpF
ÚClF ÚCßN íØÛ Þ PvC ælÜÜÆ ízÔO× Þ Ýëp¾A ÌÜV Þ rìh p®h , Ý×C DÛ ¸¨Þ
êDç é×DÛpF éF ÚA ok ÚCßOF éÇÜëC Dë Þ kpÆ ÝèJ «DwF Þ lÜF ÚA ok Þ kpÆ kDØOµC
êDç é×DÛpF Þ cp¬ MDGR . PwF lì×C PvC ívDvC êDèdp¬ õ×qÓ éÆMl× qCok
Þ êoÓDw×kp× qC ízDÛ ÙèÛA Þ , lëA í× kßVßF ívDìv MDGR õëDv ok êkD¥OÂC
í¾pµ Þ íËÜçp¾ êDç éëDJ Þ Íß¤C kßVÞ Þ Dç ækßN PÆCpz Þ íÛDGìO¡J Þ PëD¨o
íÏìh êkClGOvC êDè×D²Û ¯ìe× ok ÐñDw× ÝëC õØç éÆ , PvC .... Þ êkDÃOµC Þ
ÚClÛq Þ oDO¡ÆÞ oCp¾ Þ HëpiN Þ ÌÜV kClGOvC ¯ìe× ok . lÜOwç Hëpº Þ éÛDËìF
ok Þ . koClÛ kßVÞ rìZ bìç éF êkDØOµC Þ ÝìØ©N Þ lÜOwç ´ßÂßÎC HëpÂ é¡ìØç
D×C , lÜÜÇìØÛ oDÆ kClGOvC DF P¿ÎDi× ok éØç éÆ PvC Pvok í®ìe× ÝìÜZ
êoß¡Æok üÔS× .kpìËì× Cp¾ Co éØç êkClGOvC PìØÆDdÞ íÜ×C DÛ qC ízDÛ HñD¥×
êD©¾ D×C , lÛÞpìØÛ éèGV éF ÚDËØç Þ lÜÜÇìØÛ ÌÜV éØç koCk kßVÞ ÌÜV éÆ
êDèdp¬ õØçÞ é·×DVÐÆÞ kpìËì× Cp¾ Co DV éØç ,ÚAqCízDÛ êDèìÜ×C DÛÞ íËÜV
. lÜÇì× HÏv ÚDËØç qC Co PìÜ×C Þ êkCqA Þ lçlì× oCpÂ pìR~DN PeN Co êkD¥OÂC
. ( lÜzDGì× pËëlÇë ÐØÇ× Dë Þ ½kCpO× cÔ®¤C Þk PìÜ×C Þ êkCqA )
ÝëC Þ , PvC ÚkßF ÚD×C ok Þ PìÜ×C lÜ×qDìÛ , êrìZ õ·vßN Þ öDÃF Þ PëkßVß×
éÛCpvkßhûêoDÇOvk Þ qÞDWN Þ §p·N koß× Þ PwìÛ ÝÇØ× êkCqAÚÞlF , Pì·¨Þ
kßVÞ êkCqA éÆPwç PìÜ×C í×DËÜç xJ . kpìËì× oCpÂ opÃ× pìº Þ êkClGOvC Þ
Þ . lzDF éOzCk kßVÞ PìÜ×C éÆPzCk lçCßh kßVÞ êkCqA íÛD×q Þ , lzDF éOzCk
HÏv DF Þ , lÜOwç pënJDÛ ÈìÇ¿N éÆ , lÛoCk ÚßÊDÛßÊ êDç éGÜV , PìÜ×C Þ êkCqA
. lÛß¡ì× ¸ÂCÞ íÜ×C DÛ Þ §p·N koß× Ùç pËëk êDç éGÜV , êC éGÜV
íËÜçp¾ Þ , íµDØOVC ,ívDìv PìÜ×C Þ êkCqA lÜ×qDìÛ ,êkD¥OÂC PìÜ×C Þ êkqA
kßVÞ Ùç êkD¥OÂC PìÜ×C Þ êkCqA , kD·FC ÝëC ok PìÜ×C Þ êkCqA ÚÞlF Þ , PvC
, kD¥OÂC ûíÛDwÛC êÞpìÛ , êkD¥OÂC êDèdp¬ , kD¥OÂC Cpëq . PzCk lçCßiÛ
oDÆ MCopÃ× Þ ÝìÛCßÂ , kD¥OÂC ¸ì¨ßN Þ lìÎßN ÐñDvÞ , kD¥OÂC íÎD× êDç éëD×pv
êoÞp¨ Þ ÖqÓ rìÛ kD·FC ÝëC ok Co PìÜ×C Þ êkCqA .... Þ êoCnÊ éëD×pv , êpÊoDÆ Þ
DN lzDF éOzCk kßVÞ íÜìÛCßÂ Þ , íO×ßÇd Þ PÎÞk , íÜì×qpv lëDF . lÛqDwì×
õFpWN Þ . kpÆ PGe¤ êoCk éëD×pv Þ êoCnÊ éëD×pv Þ éëD×pv Þ kD¥OÂC qC ÚCßOF
D× . lÛqß×Aí× D× éF Co Íß¤C ÝìØç Ùç .... Þ íÎDØz êDÇëp×A Þ íFpº êDJÞoC
ÙìÜÆPGe¤ êoCnÊéëD×pv Þ êoCk éëD×pv Þ éëD×pv qC íëDVok ÙìÛCßOì× éÛßËZ
ækDOwëC DJpF Þ æl×A kßVßF oDO¡ÆÞ EßÆpv Þ oÞq DF DWÛA í¨oC êDçqp× íOd éÆ
ÖßÏ·×íOd Þ PvC ÍßèW× ÚDz ælÜëA üÔÆ éÆ íÃ¬DÜ× ÝìÜZ ok üÔ¤C !?PvC
DèÛA qC êoß¡Æ éZ ælÜëA ok Dë lz lÜçCßh êoß¡ÆéZ ÞrV Ä¬DÜ× ÝëC éÆPwìÛ
êoCnÊ éëD×pv Þ êkD¥OÂC êDèdp¬qC ÚA ok ÚCßOì× éÛßËZ lz lÜçCßh ÐìÇ¡N
oß¡Æ ÅDh qC í¡iFÚkCk PvkqC ÚCpËÛ éÆíëDèOÎÞk üÔS× ) !!?kpÆPGe¤ .... Þ
Co ¢iF ÚA üDGëpÃN , éÛDGÏ¬ ÍÔÃOvC êDè¡GÜV ÐìÎk éF , lÜOwç ækq kClGOvC
( !!lÜÜÆ íØÛ ÚClF íèVßN ÝëpOØÆ Þ ækpÆ Dço
êkD¥OÂC ÝìÛCßÂ üD¤ß¥hÞ ÚßÛDÂ lÜ×qDìÛ êoCk éëD×pv ÖD²Û pË× , ÝëC pF æÞÔµ
ÅDÛp®h Ä¬DÜ× ok Co kßh êDç éëD×pv lÛp¨Dd éëD×pv ÚDGdD¤ pË× ?PwìÛ
ÝìÜZ ok PvC ÐØOe× éÆíÎDd ok , ?lÛoÞA éÜe¤ éF ækq ÌÜV Þ ækq kClGOvC Þ
MÓDØOdC ÞrVÚD¡O¡ÊqDF ÚDÇ×C Þ lÛßz ÀÏNÞ olç DçéëD×pvÐ¤C íOdíëDçDV
Þ êlìÎßN êkD¥OÂC êDèdp¬ ok Dç éëD×pv éÆ íÛD×q üD¤ß¥h , !!?kkpÊ
lÜçCßh pN ælìaìJ MÔ©·× ÝëC , lÛßz éOhClÛC oDÇF Þ êoCnÊ éëD×pv , íëDÜFpëq
Dç éÛCßO¡J ÝëC Þ , !!lÛkpËì× êoDØ·OvC Þ êkClGOvC êDç éÛCßO¡J lÜ×qDìÛ Þ lz
ôp®ìv Þ é®Ïv PeN ÚD¡ÛDGdD¤ Þ Dç éëD×pv éÆ lÜëA í× PvlF í×DËÜç rìÛ
ækpOwÊMoß¥FÞ éFpWN éF íOdÞ . lÜzDFæl×Aok ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvCÞ kClGOvC
kßh õOhDvêkClGOvC ¯ìe× éF rìÛ êkClGOvC oCk éëD×pv ÍDØµ éÆ ÙìÜìFí×
ôkq kClGOvC õ·×DV Þ oß¡Æ ok lÜOwìÛ p¨Dd Þ lÛoClÛ kDØOµC ÚA pF ÙÆDd Þ
kßh PÛDìh Þ MoDº Þ êkqk Ð¤Dd êDç éëD×pv Þ , !?lÜÜÆ êoCnÊéëD×pv kßh
lÜÜÇì× P×ßÇd ÚA pF éÆ êC é·×DV Þ oß¡Æ qC Þ ækCk êoCp¾ koDìÏì× koDìÏì× Co
DèÛA Þ , lÛoDKv í× íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC êDèÇÛDF éF Co DèÛA Þ lÛqDwì× UoDh
HëpiN Þ êoDÇOÛDìh uDJ éF Ùç Þ lÜÜÇì× DçækD¿OvC Ùç DçéëD×pv ÝëC qC rìÛ
!!!?lÛoClì× éËÛ ÝëlGOw× êCpF Co DèÛA , ækq kClGOvC êDçoß¡Æ
MCopÃ× Þ ÝìÛCßÂ Þ ¢×CoA Þ PìÜ×C lÜ×qDìÛ , ÚA õ·vßN Þ éëD×pv ÚkCk oCpÂ Ð¤C
ÚCpeF Þ EßzA , Pwç oDO¡ÆÞ P¡Æ , Pwç ÌÜV êCéÃ®Ü× ok íOÂÞ . PvC
ÚCßOì× éÛßËZ , lëBì× EDweF êqÞpìJ Èë DWÛA qC ÚkpF olF ÚDV íOd Þ , Pwç
qC pìº pË× ?kpÆ PGe¤ .... Þ êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ êoCnÊ éëD×pv Þ éëD×pv qC
qC ÐGÂ Ùç Dçr»× Þ Dçr»× qC ÐGÂ Dç éëD×pv , êkClGOvC êDè×D²Û ok éÆ PwÜëC
D×C lÜÛD× í× DèÛDwÛC Þ DèÛDV , êoDìwF koCß× ok üÔ¤C Þ , !?lÜÜÇì× oCp¾ DèÛDV
UoDh Co kßhêDçéëD×pv êkDëq ÚDwÆíOdÞ , !?lÜÜÇì× oCp¾ Dçr»× Þ Dç éëD×pv
PwÜëC õÛD¡Û éOÇÛ ÝëC Þ , !?lÜÛD×í× íÂDF êkClGOvC ÖD²Û ok kßhíÎÞ lÜÜÇì×
êkßFDÛ p®h §p·× ok DèÛDwÛC ÚDV qC ¢ìF Dç éëD×pv , êkClGOvC ÖD²Û ok éÆ
êpçD± Co kßh lÜÛCßOì× DèÛDwÛC DëÞ kpÆí¿i× ÚCßOì× Co DèÛDwÛC Þ DèÛDV .lÜOwç
ÚDÇ×C éÛ Þ Pwç ÚkpÆ ÚDèÜJ ÚDÇ×C éÛ Co ÉorF êDç éëD×pv D×C , lÜ¡iF pËëk
íÛDwÛC l¨ éÇÛA qC ¢ìF , êkClGOvC ÖD²Û éÆ PwÜëC . DèÛA yqoC ÝOhDv í¿i×
êDèdp¬ l¨ Þ éëD×pv ypOwÊ l¨ Þ éëD×pv l¨ , lzDF pËFßÆpv Þ ÐNDÂ Þ
¯ìe× ÐÆ ÚkpÆ Ý×DÛ Þ íÜ×C DÛ uDvC pF êkClGOvC ÖD²Û Cpëq . PvC êkD¥OÂC
êDèdp¬ Þ éëD×pv Þ , PvC ækDOwëC DJ pF P¡dÞ Þ Hµo êD©¾ kDWëC Þ íµDØOVC
, lÜzDGì× ÝìÛCßÂ Þ ¢×CoA Þ PìÜ×C lÜ×qDìÛ , DèÛDwÛC ÚDV qC ¢ìF , êkD¥OÂC
Þ Dçoß¡ÆPì·¨Þ Þ . PvDèÛDwÛC pØµÞ ¢zßÆÞ ÚDVÐ¤Dd , éëD×pvÞ kD¥OÂC Þ
HëpiN Þ ÐOÂ Þ EßÆpv lçDz Þ æCßÊ , ÚDèV pvDNpv ok ækq kClGOvC ¸×CßV
ÚDØç , PvC êkClGOvC êDè×D²Û Þ ÝëlGOw× PvlF éëD×pv Þ , ¯ìe× , ÚDwÛC
ÅDÛp®h ¢ëDçoÞDOvk Þ Pëp¡F êCpF ÚA qC ¢ìF lÛCßOìØÛ êrìZ éÆêkClGOvC
. lzDF ælÜÜÆ ÙìÃµ Þ ÈÏè× Þ
ÖD²Û Þ êoCk éëD×pv Þ éëD×pv éÆPwìÛ ÚßÛDÂ Þ P×ßÇd Þ PÎÞk Þ Ýì×qpv DèÜN
qC íÇë rìÛ íµDØOVC PìÜ×C Þ êkCqA éÇÏF , PwÛA lÜ×qDìÛ , ÚA qC ízDÛ êkD¥OÂC
Þ PÎÞk éÆí®ìe× ok . PvC êoCnÊ éëD×pv Þ êoCk éëD×pv Þ éëD×pv êDç é×qÓ
éÆ êC é·×DV ok , lÛoClÛ ælz ¸¨Þ êDèÛßÛDÂ êCpVC êCpF í¾DÆ ÚCßN , P×ßÇd
qC Þ kßhêDçéëD×pv qC lÜÛCßOF éÆlÜOwìÛ oCkoßhpF íNolÂ ÚDÜZ qC ÚCoCk éëD×pv
õìèN Þ oDÆ ¯ìe× kDWëC qC íOd Þ lÜëDØÛ ´D¾k Þ P±D¿d êoCnÊéëD×pv êDèdp¬
Dë Þ DÛCßN íO×ßÇd kßVÞ Ölµ ÐìÎk éF ) lÜzDF rVDµ .... Þ íND×lh Þ êoDÆ ÝìÛCßÂ
Þ ÚA ypOwÊ Þ éëD×pv , ( mß¿Û Þ MolÂ HdD¤ oCk éëD×pv p¡Â Èë kßVÞ Ölµ
lÜÛD× DçéëD×pvÞ , PzCk lçCßiÛ kßVÞ êoCkéëD×pv p¡Â Èë Úl×AkßVßF ÚDÇ×C
lÜçCßh pOGvDÜ× êDèÛDÇ× EnV Þ kpÆ lÜçCßh MpWç DèÛA qC ÐGÂ éÇÏF Þ DèÛDwÛC
kßVßF ¸ÛD× ÚDzêkClGOvC êDè×D²Û Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC éÆ æqÞp×C Þ . P¡Ê
êDçoß¡Æ éF Dç éëD×pv MpWç ÚDëpV DN ) lÜOwç MDÃG¬ Þ oD¡ÂC ÝëC Úl×A
éëD×pv ÖD²Û êDç éÜì×q , ( lzDF éOzCk é×CkC é¿ÂÞ íF íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC
êDèdp¬ êqClÛC æCo Þ êoCk éëD×pv õÃG¬ Þ p¡Â Úl×A kßVßF Þ êoCk éëD×pv Þ
êDÃFÞ kßVß× ¸¨Þ oCpØOvC DF Þ , PvC éO¾o ÝìF qCüÔÆ ,í¤ß¥hêkD¥OÂC¸ìvÞ
Þ êoCnÊ éëD×pv Þ éëD×pv Þ kD¥OÂC qC , ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ kClGOvC õ®Ïv
íçCo Þ Epº êCpF rìZ éØç Þ kßF lçCßiÛ êpGh êp¡F íÊlÛq MDëoÞp¨ pËëk
éF éOwFCÞ P×ßÇd Þ PÎÞk , ækq kClGOvC êDçoß¡Æok ÚßZ . lz lçCßh Epº
Þ ÐÃOw× oCk éëD×pv Þ éëD×pv Úl×A kßVßF ÚDÇ×C Þ PvC ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC
p²ÜF ÐÇ¡× íÏìh , íGvDÆ Þ oDÆ ¯ìe× Úl×AkßVßF íOd Þ , êkClGOvC pìº
êDèNÞpR qC í¡iF Þ ælz éOvDÆ Epº MoDº õwìÆ qC Moß¤ ÚA ok Cpëq . lvpì×
Þ P¡Ê lçCßh qDF ælz MoDº Þ ÖÞpe× ÚD×kp× HìV éF é®Ïv PeN êDçoß¡Æ
( HÏ¬ ÍÔÃOvC Þ æCßiëkCqA ÐÏ× ) ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ÚDÜØzk ÍDd Ýìµ ok
qDW× Co ÚA lÛCßOF DN ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC éÆêrìZ , P¾pÊ lÜçCßh ÞpìÛ Þ MßÂ
kClGOvC Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC íÛDèV õ®Ïv kßVÞ DF éÆ PwÜëC . kpÆ lçCßiÛ
. lz lçCßiÛ pwì× ælÜFDë lzo Þ ÐÃOw× Þ kCqA oCqDF oßè± ÚDÇ×C , ælÛD¡Û Pvk
¯ìe× Þ êkCqA ÚA , lÜëDìF kßVßFüDçDÊ pÊC , Dç éëD×pv ÚDGdD¤Þ Dç éëD×pv Cpëq
Þ lÛkpËF kCqA éÆ lÛoClÛ Co ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC íÛDèV õ®Ïv ÐGÂ D× Þ éOznÊ
êpÊé®Ïv UÞC ok éÆ æqÞp×C Þ . lëA kßVßF oCk éëD×pv p¡Â Þ ¸ØV Þ lÜÜÆ lzo
ælÛD¡Û Pvk Þ æCßh Pì×DØN Þ êkClGOvC êDè×D²Û Þ íÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC
ÚÑC Þ , lÛC ælz HÏv pO¡ìF éZpç Dç ÚDÇ×C Þ ¯ëCpz Þ Dç éÜì×q ÝëC , ÙìOwç
êrìZpç Þ PvC ívßvDVêDçéÇGz éF éOwFCÞ Þ ( íÎÞDìÆD× ) ívDìv rìZ éØç
ÝëC õWìOÛ Þ . lÜÆ ClìJ öCpVC ÚDÇ×C DN konËF êp¡F kCl¨C ÝëC êD©×C qC lëDF
, ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC õ®Ïv PeNÞ ækq kClGOvC êDçoß¡Æok : PwÜëC Pì·¨Þ
Ýì×qpv qC oCp¾ ÍDd ok Dë , lÛpì× í× Þ lÛpF í× XÛo íËÜvpÊ qC Dë lÛoCk Ökp×
Þ ækßF êkClGOvC êDè×D²Û õWÜÇz PeN Þ ÚClÛq ok Dë Þ , lÜOwç kßh Ý¬ß× Þ
ÚDzrìZ éØç Dçoß¡Æ ÝìØç pËëk ½p¬ qC . lÜOwç ÖClµC Þ xGd éF ÖßÇe×
lëph Þ EßÆpv : ½p¤ íO¾Dëok êDè×CÞ ÝëC Þ , !!PvC íFpº Úßëk Þ §ÞpÂ
êDç éÇGz ÚlÛCkpÊ Þ êkClGOvC êDè×D²Û ôoCkC Þ ælÜÜÆ EßÆpv êDèdÔv
. lÛß¡ì× Ökp× êDç ækßN íË®Ïv PeN oCpØOvC Þ ívßvDV

ÚA qC P±D¿d Þ í¤ß¥h PìÇÎD× -2

êoCkoßhpF éF ½CpOµC Þ í¤ß¥hPìÇÎD× kßVÞ êoCkéëD×pv ÖD²ÛíÊtëÞ Ýì×Þk
í×ÔvC õ¡ëlÛCÞ ÖÔvC éÆívDvC Þ Ùè×Ð¤C ÝëC . PvC ¢ëßhoDÆÐ¥dD× qC p¡F
koCk Co ÄÃeN ÚDÇ×C íÛDÇ× Þ ¯ìe× ok , lÛoCk lìÆ~DN ÚA êÞo Ùç ÝìØÏw× õØç Þ
ok í¤ß¥h PìÇÎD× D×C . lzDF PØìÂ Þ yqoC êCoCk DWÛAok ¢Ï¥d D× Þ p¡F éÆ
DèÛDwÛC ÚDVêCpF êkClGOvCÖD²Û Cpëq , PwìÛêkClGOvC ÖD²Ûok lzDF éÆ DWÆpç
lvDÜzíØÛ PìØvo éFüÔ¤C Co DèÛDwÛC¸¨ß×Þ ê~Co Þ PwìÛÐñDÂ yqoCÞ PìØçC
. l¡ëlÜìF DèÛA ¢zßÆ Þ oDÆ Ð¥d D× éF éÇÜëC éF lvpF DN
PëkßVß× ³¿d éÏ¤D¾ÔF ÙìÜÇì× PGe¤ í¤ß¥h PìÇÎD× kßVÞ qC éÆí×DËÜç
°ß¿e× Ùç Þ êrìZ kßVÞ Ùç lz éO¿Ê éÆ oß®ÛDØç Þ . lëA í× ÚDì× éF rìÛ ÚA
lçCßh kßV Þ í×DËÜç rìÛ PìÜ×C . PvC ÚkßF ÚD×C ok Þ PìÜ×C lÜ×qDìÛ ¢ÛlÛD×
PìØvo éF lÜOwç P×ßÇd Þ é®Ïv êCoCk éÆ íÛDwÆ ½p¬ qC êrìZ éÆ PzCk
Þ ÚA qC P±D¿d Þ í¤ß¥h PìÇÎD× . kpìÊMoß¤ PìÎD·¾ ¢ëCpF Þ kßz éOhDÜz
Úlz ÙçCp¾ DF éÆ PvC koCß× ÝëC qC íÇë ÚA ÚkoÞpJ Þ ypOwÊ êCpF ¢zßÆ
. lz lçCßh ³¿d Þ kpÆ lçCßh ClìJ ypOwÊ Þ PzCk lçCßh kßVÞ ¢ëDç éÜì×q
lëA í× kßVßF í×DËÜç ÚA P±D¿d Þ ypOwÊ Þ í¤ß¥h PìÇÎD× êDçéÜì×q
kCqA Þ éÛClÜØO¾Cpz íÊlÛq Èë êCpF éÆ íëDèÛA Þ Dç éëD×pv Þ MÞpR ÚDG dD¤ éÆ
êCæoDÆ êpìÊÙìØ¥N rÆCp×ok Þ ´DØOVC ok ,lÜOwç ÐñDÂ öDèF Þ yqoC ,ÐÃOw× Þ
íÛDwÛC l¤DÃ× éF íèOÜ× éÆ íëDç é×DÛpF êrëo cp¬ Þ êqClÛC æCo ÚCßN Þ lÜzDF
. lÜÜÆyÔN ÚA ³¿dÞ ypOwÊÞ í¤ß¥hPìÇÎD×êCpFÞ lÜzDF éOzCk Co kß¡ì×
Þ ( êpÇ¾ , êlë ) oDÆ Äëp¬qC lÜçCßiì× éÆPvC íëDèÛA õØç Ð×Dz ÚDwÆÝëC Þ
l¤DÃ× Þ ½ClçC pËëk Þ éëD×pv Þ MÞpR éF kßh MCoDÇOFC Þ DèOÂDìÎ Þ MÔ×D·×
Äëp¬ qC lÛoClÛ l¥Â Þ lÜOwìÛ êoßiO¿× Þ H¥º Þ MoDº pÇ¾ ok Þ lÜvpF kßh
. lÜvpF MolÂ Þ Mpèz Þ MÞpR éF êoDÇOëDÜV Þ DèOÛDìh
êkD¥OÂC PÎClµ êCoCk Ùç Þ êkD¥OÂC êDèëkCqAêCoCk ÙçêCé·×DV éÆéÏòw×ÝëC
éGÛDVéØç lzo éFÞ PvCíÛÓß¬íçCo ÚkßØìJ lÜ×qDìÛÞ PwìÛêCækDv oDÆ kkpÊ
êqDv éÜì×q Þ Ýëp¾A PìÜ×C Þ oÓDw×kp× ívDìv ÖD²Û lÜ×qDìÛ ætëßF Þ koCk qDìÛ
D×C . PvC ívDvC ÁßÃdqC ÚDËØçÚlz oCkoßhpF Þ íµDØOVC Ð×DÇN Þ lzo PèV
PvlF ÚCpËÛCßNíOvpJMolÂÞ DçíOvpJ kßhÞ DèëpÊoD¥eÛC ÐìÎkéF êrìZÝìÜZ
, êlìdßN ÌÜçp¾Þ é·×DV kDWëC Þ êlìdßN êDèzqoC õëDvok pË× , PwìÛíÛl×A
éGÛDV éØç Ð×DÇN Þ lzo qC íÏdCp× ÚkpÆí¬Þ XëolN UDOe× , ÚClF Úlìvo éÆ
. PvC êkD¥OÂC Þ , íËÜçp¾ , ívDìv , íµDØOVC , êkp¾ kD·FC õØç ok Þ
êkD× ÌÜçp¾ éÏØV qC êoDOhDv ¸ÛCß× ÐìÎk éF íFpº êCpÊ oD¥eÛC êDè×D²Û ok
öDèF ÚÞlF PhCkpJ Þ êoDÆCl¾ yqoC oDÇÛC Þ öDÃF ´qDÜN pF íÜG× íµDØOVC ypËÛ Þ
ÝìÜaØçÞ ,PvCêkD× Áß¾ ¯FCÞo yqoC lÂD¾ éÆíÛCßìd õFDS× éF ÚDwÛC éF p²Û Þ
Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ oDØSOvC õëDJ pF Epº êoCk éëD×pv éÇÜëC éF éVßN DF
éÇÏF ,kß¡ìØÛ DèÛDwÛCHì¥Û DèÛDwÛC oDÆÐ¥dD× ,ælzDÜFÚDèVÐÏ×êDèNÞpR MoDº
íÎÞDìÆD×Þ êkD×Þ pÊoD¥eÛC ÚCoCkéëD×pv P×lhok DèÛAok ÚCßNDÛÞ oDZDÛ Pëp¡F
. lÜÜÇì× ClìJ PìeVoC DèÛA éÆPvC rëoÚßh ÝëlGOw× DF éwëDÃ× ok DèÜN Þ ,PvC
õØç lÜÛD× , koCk kßVÞ Epº êoCk éëD×pv éF Ößvß× êDè×D²Û ok éaÛA Þ
êoCk éëD×pv éèGz Co DèÛA ÚCßOì× DèÜN éÆ PvC íëDèØvC , íØw× íF êDèØvC
æoDÆéØç éëD×pv ÚDGdD¤ Þ éëD×pv éÇÜëC Ößè¿× éF êoCkéëD×pv ÖD²Û Þ , lÛCßh
Þ íiëoDN õ¡ëo ÐìÎk éF , oDëk ÚA ok DèÛA éÇÜëC ÓC , PwìÛ lÜzDF rìZ éØç Þ
oCk éëD×pv oD¡ÂC Þ MDÃG¬Þ lÜzDGì× êkDëq mß¿Û Þ MolÂ êCoCk , êkD× ÌÜçp¾
. lÜOwç CoCk Co êoCkéëD×pvÍß¤C qC ´D¾k íëDÛCßN , ¸¿Ûêm Þ
ÖD²Û , íOwìÛßØÆ ¸ìvÞ MD»ìÏGN ÐìÎk éF , í×ÔvC êDçoß¡Æ Þ ¸×CßV ok
Íß¤C qC Þ kß¡ì× éOhDÜz í¤ß¥h PìÇÎD× kßVÞ Ölµ Þ kßVÞ éF êoCkéëD×pv
Ð¾Dº üÔÆ , PìÜ×C Þ êkCqA éÏØV qC , êoCk éëD×pv ÖD²Û pN ívDvC íOd Þ pËëk
êoCkéëD×pv í×D²Û éF Dç íÜìÜÎ -íwÆoD× Þ DèOwìÛßØÆ ,pËëk MoDG·F . lÛCælz
PìÇÎD× ,ÚAok éÇÜëC DëÞ !!lzDF éOzCk kßVÞ í¤ß¥h PìÇÎD× ÚAok éÆlÜëßËì×
Þ í¡dÞ ,ÖD²ÛÝëC ßÎÞ !!kßz éOhDÜz PìØvpFíëDçækÞle×ok ÞüCp²Ûí¤ß¥h
ÖD²Û DèÛAp²Û qC !?lzDFí¤ß¥hPìÇÎD× PëÞle× éF lÃO·× éÇÜëC DëÞ êkClGOvC
éF êoDÆ íOd DèÛA Þ !!PvC êkD¥OÂC oCqDF êCoCk éÆ í×D²Û íÜ·ë êoCk éëD×pv
ÚCßOF DN lzDF êoCqDF lëDF oß¡ÆÈë kD¥OÂC l¤ok lÜZ éÆlÛoClÛ ívDvC õOÇÛ ÝëC
ß»Î Þ íOÎÞk üÔ×DÆêkD¥OÂC ÖD²Û DèÛA EßÏ®× Þ !?lÛCßh êoCk éëD×pv Co ÚA
êoCk éëD×pv ÖD²Û éF ypËÛ ÝëC . PvC êkp¾ Þ í¤ß¥h PìÇÎD× íëDèÛ Þ Ð×DÆ
qC ízDÛ , koCk kßVÞ oCqDF Þ í¤ß¥h PìÇÎD× ÚA ok éÆ í×D²Û éF ÚA í¾p·× Þ
íËÛßËZÞ PèVÞ ¯hqC ízDÛ éÏØVqC Þ íOwìÛßØÆ-êkClGOvCêDè×D²Û PìçD×
kßh éÆêÞoßz ÖD²Û Cpëq . kßF êÞoßz êoDØ·OvC -êkClGOvC ÖD²Û êpìË·¨ß×
Mpèz í¤ß¥h PìÇÎD× í¿Û Þ ß»Î éF lÛCßiì× íÜìÜÎ -íwÆoD× Þ íOwìÛßØÆ Co
õ®Ïv PeN DèÛDwÛC éÏØV qC êrìZ pç Þ íOÎÞk rìZ éØç , ÚA õëDvok Þ , PzCk
Dç íÜìÜÎ -íwÆoD× Þ DèOwìÛßØÆ éÆ kßF ÝëC . kßF æl×A ok íOwìÛßØÆ kClGOvC
í¤ß¥h PìÇÎD× ÖD²Û Co êoCk éëD×pv ÖD²Û , lÛkßF êÞoßz ¸¾Cl× Þ ¼ÏG× éÆ
PìÇÎD× êCßOe× Dë Þ ækÞle× éF íèVßN éÇÜëC ÚÞlF , lÛkpÇì× í¾p·× oCqDF Þ
í¤ß¥h PìÇÎD× ÄÏ®× Moß¥F Þ é¡ìØç DèÛA Þ lÜzDF éOzCk oCqDF Þ í¤ß¥h
qC Þ lÛC ækpÆ ª¾o Þ ko Co kCqA MÔ×D·× Þ êkp¾ lìÎßN Þ oCqDF éF íÇO× kD¥OÂC Þ
!?lÛC ælz Ð¾Dº íÏÇF êoCk éëD×pv ÖD²Û pËëk êDèìÊtëÞ
HOÇ× , í×ÔvC ¸×CßVÞ Dçoß¡Æok !!êÞoßz ÚCoDë ÝìØç éÇÜëC éVßN êDV õOÇÛ
Þ PvC í¤ß¥h PìÇÎD× éF ½pO·× éÇÜëC ÐìÎk éF rìÛ Co í×ÔvC õ¡ëlÛC Þ ÖÔvC
PhCkpJ qC l·F êkp¾ oDÆÐ¥d D× Þ , PvC ÍßGÂ ÐFDÂí¤ß¥h PìÇÎD× ÖÔvC ok
éÆ íÎDd ok , !!lÛlÛCßiì× êoCkéëD×pv , lëBì× EDweF ¦Oi×Þ £ Dh , MDÆq
ízqoC Þ êlìdßN , ÚA qC T·GÜ× ÖD²Û Þ í×ÔvC õ¡ëlÛC Þ HOÇ× íÊtëÞ ÝìÎÞC
pËëkêDëCÞq , ÚApÂ ok EßOÇ× êlìdßNêDèzqoC Þ lìdßN õëDvokÞ , PwÛAÚkßF
ívopF Þ é·ÎD®× , MoDWN Þ oDÆ Þ éëD×pv Þ MÞpR õì©Â éÏØV qC , êp¡F íÊlÛq
PvC oCßOvC PëkD× õëDJ pF rìZ pç qC ÐGÂ , íFpº êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ . kß¡ì×
Ð¤DdÞ mßh~D× .... Þ êkp¾ PìÇÎD× Þ éëD×pv éÏØV qC , ÚApËëk ´Þp¾ Þ Íß¤C Þ
Epº êkD× ÖD²Û ok . PvC íÎÞDìÆD× PvDìv Þ öDÃF ´qDÜN pF íÜG× Þ êkD× pÇ¿N
oD¥eÛC Þ ÙÆCpN Þ ækD× Þ , PvC ækD× éF Úlìvo Þ ækD× ypOwÊ Þ ækD× pF Ð¤C
Þ rìZ éØç íFpº êoCk éëD×pv ÖD²Û ok . PvC ÖD²Û ÚA íÏ¤C ½lç , ÚA
éF Úlìvo êCl¾ Pëp¡F êßÜ·× êDçoÞDOvk Þ êp¡F êDèzqoC Þ p¡F éÏØV qC
Þ ÍÔÃOvC HÏv p¬DiF ÐF , ÚClF qDìÛ p¬DiF éÛ ÙèÛA Þ , kkpËì× éëD×pvÞ MÞpR
õìdÞo ÄÃeNÞ ÚD¡ëDè×Ck éF DèÛDwÛC íËOwFCÞ Þ Pëp¡F Úlì¡Æx¿Û qC P·ÛDØ×
ÍlF Epº íÎÞDìÆD× Þ êkD× ÖD²Û ôkpF éF íÛDwÛC ¸ØOW× éÆ PwÜëC . DèÛA lìÏJ
ÖD²Û íëDJ pF , ÖÔvC êlìdßN pÇ¾ Þ ÖÔvC ok uDvC Þ Ð¤C ÝÇìÎ . PvC ælz
pOZ pëq ok , êkD¥OÂC ÖD²Û éÏØV qC , rìZ éØç ÝO¾pÊ oCpÂ Þ ízqoC Þ êlìdßN
õ·×DV kßVÞ DF DèÜN éÆ êrìZ . PvC í×ÔvC Þ êlìdßN MD×ßè¿× Þ PëßÜ·×
êlìdßN Þ í×ÔvC Pëkp¾ Þ êlìdßN Þ í×ÔvC ÌÜçp¾ Þ êlìdßN Þ í×ÔvC
õëDvok êkD¥OÂC MÔ×D·× Þ . kß¡ì× pÃOw× êkDèOVC ÖÔvC Þ ÚApÂ PìØÆDd Þ
, MCpìh Þ MDÆq , éÜweÎC §pÂ éF éì¤ßN Þ DFo ¸Ü× , ÖCpd Þ ÍÔd êlìÏÆ Ð¤C
ízqoC Þ êlìdßN pF ÍCk .... Þ êoDìØç Þ ÚÞD·N , pënGN Þ ½CpvC ¸Ü× , rÜÆ í¿Û
. PvC ÖÔvC êkD¥OÂC ÖD²Û ÚkßF
ÐìÎk éF , êÞoßz íND»ìÏGN Þ íËÜçp¾ Þ íNÔìÇ¡N ÚCoDë qC í©·F éÆ PwÛCk lëDF
éF PGwÛ ÚD¡·¨ß× , [ íFpº Epº éF íÎDØz Ápz qC ] ÚD¡çDÊ éÏGÂ pìì»N
ÚkpÆí¾p·× êDWF üÔS× Þ , PvC ækpÆ pìì»N oCqDF kD¥OÂC Þ í¤ß¥h PìÇÎD×
Þ ÖÔvC Ýëk , !!íNDÃG¬ õ·×DV öD¡Ü× Þ MÔÇ¡ØÎC ÖC ÚCßÜ·F í¤ß¥h PìÇÎD×
õØç öD¡Ü× Þ MÔÇ¡ØÎC ÖC Co PvDìv ok ÖÔvC Ýëk PÎDhk Þ í×ÔvC õ¡ëlÛC
oCp¤C MDÛDëpV Þ ÚDwÆ ÝëC Þ . lÜÜÇì× í¾p·× !!æqoDG× íÏ¤C ½lç Þ HñD¥×
!!l¤ ok l¤ Þ Ð×DÆ oß®F lëDF í×ÔvC ÝìÛCßÂ Þ pÇ¾ Þ HOÇ× Þ Ýëk éÆ lÛqoßì×
!!?kkpÊ Ýì¡Û éÛDh é¡ìØç êCpF Þ æßìz ÝëlF Þ !!kßz ClV P×ßÇdÞ PvDìv qC
ÚDOvDF , êoCkéëD×pv , íOvpJ kCtÛ qC ÙµC ælz cDG× Þ qDW× rìZ éØç DèÜëC krÛ
õØç D×C .... Þ lëlV HçCn× kDWëC , rì×A Åpz ôlz ße× HçCn× êDìdC , íOvpJ
í²ìÏº MÞClµÞ éÜìÆ Þ lÜÜÆ ÙÏµ lÂ ÖÔvC éìÏµ éÆlÜOwç qDW×íNoß¤ ok DèÜëC
ÝëC p²ÛqC éÆ kß¡ì× ælçD¡× éÛßËÜëC ÚßÜÆC Þ . lÜzDF éOzCk ÝìØÏw× Þ ÖÔvC DF
êDVÞ PvC íÏ¤C ÝØzk !!í×ÔvC êDè¡GÜV Þ ívDìv ÖÔvC Þ ÖÔvC ,£DizC
. PvC ækpÆ ÍD»zC Co !!í¤ß¥h PìÇÎD× éÏØVqC DèOGì¥× õØç

oDWN Þ ÚCoCnÊéëD×pv Þ ÚCoCk éëD×pv ÍÔÃOvC -3

oDWN Þ ÚCoCk éëD×pv Þ ÚClÜØNÞpR ÍÔÃOvC , êoCk éëD×pv ÖD²Û íÊtëÞ Ýì×ßv
ÖD²Û Þ DèÛA ÝìF ÚqCßN kßVÞ Þ é¾p¬ Èë Þ ívDvCíËOwFCÞ ÖlµÞ ívDìvÖD²ÛqC
ÝOzCk Þ ívDìv ÖD²Û ok ÚkßF MolÂ êm Þ mß¿Û êm , ÝëC qC pNÓDF Þ , ívDìv
ÝìÛCßÂ ¸¨Þ ok pRå× íOd Þ êkD¥OÂC ÖD²Û Þ ´DØOVC Þ P×ßÇd ok éëD× Þ ÚqÞ
qC oDWN Þ éëD×pv Þ MÞpR ÚDGdD¤ ÍÔÃOvC õ×qÓ ÝìÎÞC Þ . PvC oß¡Æ êkD¥OÂC
ÐçC Þ ÚCoCk éëD×pv õëD×pv Þ MÞpR öD¡Ü× éÆ PwÜëC íO×ßÇd Þ ívDìv ÖD²Û
Þ oDÆ oCqDF éF íÇO× Þ ízDÛ lëDF Þ ívDìv P×ßÇd Þ ÖD²Û qC UoDh lëDF MoDWN
êkD¥OÂC kCqA oCqDFok í×kp× yÞp¾ Þ lëph Þ [D¨DÃNÞ é¨pµ] Ð¤C Þ kCqA MoDWN
PëkßVß× êCoCk ÚCoCk éëD×pv éÆ ÙìÜÆ DµkC ÙìÛCßN í× íNoß¤ ÝìÜZ ok . lzDF
, oDWN Þ ÚCoCkéëD×pv kDëkqC Þ Dç éëD×pv Þ DèNÞpR ¢ëCr¾C Þ ypOwÊ DF Þ . lÜOwç
êlìÎßN oCk éëD×pv p¡ÂÚl×A kßVßF DF , ÖDWÛCpv Þ , DèÛAêpìËNolÂÞ mß¿Û õÜì×q
éÆívDìv Þ êkD¥OÂC ÖD²Û Þ kpìËF ÐÇz lÛCßOì× êoCkéëD×pv ÖD²Û , êoDWN Þ
. lÜÆ oßè± , lzDF ÚA ÚDGdD¤ Þ éëD×pv Þ MÞpR , ÚAíÏ¤C æDÊ éìÇN
ÍDØµÞ ÖDÇdÚDØç ,ÚCoCkéëD×pvÞ ÚClÜØNÞpR éÆÙìÜìGì×êoß¡Æok éÆíOÂÞ D×C
Moß¥F Þ Dçæßìz ÝëpOµÞp¡×DÛ DF Þ DèçCo ÝëpO¿ìSÆ qC éÆ lÜOwç ívDìvÖD²Û
HdD¤Þ lÛCælìvo ÚD×Dv Þ MÞpR éF MDëDÜV æCo qC Þ éÛDG¤DºÞ éÛDÜñDhÞ éÛDì¿i×
Þ MÞpR éÇÜëC êDV éF Þ lÛC ælz ( ÚDzkßh êCpF íOd ) Å DÛp®h êDç éëD×pv
éF íÇO× Þ ízDÛ , lzDF MoDWN Þ lìÎßN Þ oDÆ oCqDF éF íÇO× Þ ízDÛ DèÛA õëD×pv
Þ DèNÞpR éF Áp¬ ÝëC qC Þ PvC êoCßh PÛCo Þ íëDì¾D× Þ íÎÞDìÆD× êDèOvDìv
, lÛCælìvo ( PëDÜV , PÛDìh , H¥º , EßÆpv Ð¤Dd ) !!ækoÞA kDF êDç éëD×pv
, kpÆPGe¤oDWN Þ ÚClÜØNÞpR Þ ÚCoCk éëD×pv qC Þ êoCkéëD×pv ÖD²Û qC ÚCßOìØÛ
oDÇOëDÜVíÛDGdD¤ êCoCkÞ pËFßÆpvÞ êkClGOvC ÖD²Û Ð¤Ddí·¨Þ ÝìÜZ éÇÏF
íÛClÛq Þ ÖClµC Þ ÚCpËëk êkßFDÛ õWìOÛ !!DèÛA éëD×pv Þ MÞpR Þ PvC oDÇOÛDìh Þ
PvlF ´Þp¡× êDèçCo qC éÆ íëDç éëD×pv Þ DèNÞpR éÆ PwÜëC . PvC Ökp× oCp¾ Þ
, lÜzDF íÜÏµ Þ ÍkDµ æDÊkCk Þ PìÜ×C Þ ÚßÛDÂ lÜ×qDìÛ éÇÜëC êDV éF , lÛC æl×DìÛ
ÖD²Û UDOe× é¤Ôh Þ MDµßG®× EßÆpvÞ oDè×Þ êqDvé¿hÞ ÐOÂÞ oÞq lÜ×qDìÛ
Þ pËFßÆpv Þ éÃÏ®×êkClGOvC ÖD²Û Èë lëDFüCoDZDÛ Þ lÜOwç éÃÏ®×êkClGOvC
Þ PÛDìh Ð¤Dd Þ ´Þp¡×DÛ êDç éëD×pv Þ DçMÞpR ÝëC ÚDGìO¡J , ÅDÛp®h
oDØ·OvC , lÜÇìØÛ éÆ ,kpÇÛ PëD¿ÆêkClGOvCÖD²Û ÙçpÊC Þ .kkpÊH¥ºÞ PëDÜV
êoDØ·OvCÞ êkClGOvC ÅpO¡×oÞq DF Þ lÛkpÊ æCpØç DèÛA DF lëDF ÙçÙwìÎDëpK×C Þ
!!lFDë é×CkC Þ kßz ³¿d !¸¨Þ ÝëC íOwìÎDëpK×C Þ
êDèOÆpz Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ÍDØµ ÚDØç ÚCoCnÊ éëD×pv éÆ íÛD×q üÔS× Dë
ælÛD¡ÛPvkêkClGOvC ÖD²Û õëDvok rìÛ DèÛAÞ lÛkpËì×íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC
ÚDzkßh kÔF éF Co Dç DèNÞpR Þ lÛqCkpKì× ¢ëDçéëD×pv Þ oß¡ÆÍÞDKZ Þ MoDº éF
ÝìÜZ ok . kpÆ PGe¤ êoCk éëD×pv ÖD²Û qC ÚCßOì× éÛßËZ , lÜÜÇì× ÐÃOÜ×
íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvCêDèOÆpzÞ ÍDØµ PvlF oß¡ÆÚlz MoDºqC lëDFí·¨Þ
êkD¥OÂCMoDWN éÆí×DËÜç Dë !?kßØÛ PGe¤pËFßÆpvêkClGOvCÖD²Û õëDvok Þ
oCpÂ êoDØ·OvC Þ êkClGOvC ÍDØµ Þ ÖDÇd õ®Ïv PeN íVoDh Þ íÏhCk qC ÙµC
qC ÚCßOì× éÛßËZ , lFDëíØÛ Co MÔ×D·× Þ MoDWN ÚDÇ×C DèÛA rV íwÆ Þ kpìËì×
MÞpR Äëp¬ÝëlF Þ lÜÜÇì× éÎkDG× kCß× Þ ÓDÆ éÆ í·ÂCÞ oDWN Þ êkD¥OÂC MoDWN
Co Ökp× UDOeëD× Þ lÜÛDvpì× Dçkßv rìÛ kßh Ökp× éF Þ lÜÜÇì× HwÆ éëD×pv Þ
:P¿ÊlëDF é¤Ôh !?kßØÛ PGe¤ lÛpìËì×oDÇF Co í×kp×êDçÞpìÛÞ lÛqDwì× ¸¾o
PzCk lçCßh kßVÞ íÛD×q ....Þ í×DÃ×Þ íÏ»z Þ êCéëD×pvÞ êrìZ Þ êoDÆ kßVÞ
Dë ÚßÛDÂ uDvCpF Þ lzDF éOzCk PìµÞp¡× Dë éÆP¾Dë lçCßh é×CkC ¢OëkßVß× Þ
, lFDë ÖÞClN EßÆpv Þ oÞq õëDv ok lëDF Dë Þ lzDF ÍßGÂ ÐFDÂ êC ælìÃµ Dë Þ ½pµ
íµDØOVC Þ ívDìv Þ êkD¥OÂC kD·FC õØç ok pënJDÛ oDÇÛC Pì·ÂCÞ Èë Ð¤C ÝëC Þ
. PvC íËÜçp¾ Þ
ÚCoCk éëD×pv , ¢Ø¡Z ßÏV ok éÆ lÜÆ ÐØeN lÛCßOì× êkClGOvC ÖD²Û éÛßËZ
Þ ÌÜçp¾ êCoCk éÆêCéÃG¬ ?lÛßz ÍlG× êC éÃG¬ éF íOd Þ lÜÜÆ lzo ÐÃOw×
p²Û qC Þ !kßF lÜçCßh ÚßÊDÛßÊ êDè¿ì¬ êCoCk íOd Þ éÛDÊClV kpÇÏØµ Þ yÞo
¸GN éF Þ !P¡Ê lÜçCßh ÀÏOi× MD¡ëCpÊ êCoCk Ùç êkD¥OÂC Þ ívDìv Þ êpÇ¾
êkClGOvC ÖD²Û éF íçk PèV Þ êoCnÊ pRC êCpF êkDëq MDÛDÇ×C Þ ÚCßN qC ÚA
ypOwÊÞ lzo lÛCßOì× éÛßËZ êoCk éëD×pv ÝëC ÝìÜaØç , !?lÛß¡ì× oCkoßh pF
kp¬ Ùç Þ Co ÝëlGOw× MolÂ ¢çDÆ õÜì×q Ùç DèÛA lzo éÆ íÎDd ok lÜÆ ClìJ
lì×C Ùç Þ íÏhCk êoCnÊ éëD×pv Þ íëD¾ßÇz Þ ÄÛÞo Ùç Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC
Þ ÍÔÃOvC éF Úlìvo êDç éÜì×q DèÛA ¸GN éF Þ oß¡Æ ok Co PìÜ×C Þ PìÎD·¾ Þ oDÆ
!?kpÆ lçCßh ÙçCp¾ Co íëD¿Ækßh
kClGOvC ÝÆo ÝëpNívDvC Þ ÝëpNêCéëDJ éÆkpÆ rìÆpN Þ lìÆ~DN éOÇÛ ÝëCêÞo lëDF
êDç éÜe¤ok Ökp× oß©d Ölµ , DèÛA kßVÞ PÏµ üÔ¤CÞ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ
ÝëC ok Ökp× oß©d Þ . PvC íËÜçp¾ Þ , êkD¥OÂC , íµDØOVC , ívDìv ÀÏOi×
. ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvCÞ kClGOvC ÍCÞq íÜ·ë (!êoÓDw×kp× kß¡ì× éÆ) DçéÜe¤
PeN Þ Ökp× oß©d Ölµ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ kClGOvC êkßVÞ PÏµ xJ
Ökp× oß©d éF éOwFCÞ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ kClGOvC ÍCÞq Þ , DèÛA íË®Ïv
éÆ íëDè×lÂ ôqClÛC éF éÆPwÛCk lëDF ÍDd . PvC ÀÏOi× kD·FC ok DèÛA PìØÆDd Þ
kClGOvC æqClÛC ÚDØç éF , lÜÜÇì× ClìJ PìØÆDd Þ oß©d Ökp× ,íÛDÇ×Þ oß¡Æ ok
ÝëlF . lÛßz í× êqDwÆDJ DèÏe× ÚA qC Þ íÜì¡Û HÃµ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ
rÊpç Þ rÊpç ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ÍDØµ Þ êkClGOvC êDè×D²Û éÆPvC Moß¤
qC ÙµC , !lÛß¡F êrìZ bìç êCoCk éÆ lÜçCßiÛ æqDVC ÐÃOw× £DizC Þ Ökp× éF
MDwvå× kßVÞ Ölµ Þ . lzDF êkD¥OÂC Dë Þ ívDìv Dë íËÜçp¾ , rìZ ÝëC éÇÜëC
Þ ÐÃOw× MCoD¡OÛC Þ éÛDiJDZ Þ æDË¡ÛCk kßVÞ ÚDÇ×C Ölµ Þ , ÐÃOw× êkD¥OÂC
Ölµ Þ , êkClGOvC ÖD²Û õëDvok .... Þ íÛDOvCk Dë íFkC HOÆ p¡Û PìµßÜØ× íOd
éØ ç .... Þ ívDìv ÖDÃ× ÝëpOÜìëDJ éF íOd ÐOÃw× Pì¥iz Èë Úlìvo ÚDÇ×C
lÜçCßiÛ æqDVCÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvCÞ êkClGOvCÖD²Û éÆPvC Pì·ÂCÞ ÝëCpF ÍCk
êqDìÛíF Þ ÍÔÃOvC Þ êkCqA Þ kßz ÙÆDd kßh PzßÛpvpF êCé·×DV bìç éÆkCk
kßz ÙÆDd kßh PzßÛpvpF éÆ éOvCßh êC é·×DV ÙçpÊC Þ , koÞA íJok Co DèÛA qC
ôokD¥× Þ êkD¥OÂC ôp¤De× Þ ÍD»zC Þ oÞq Äëp¬ qC éÏØV qC Þ ÐëDvÞ ´CßÛC éF
. lÛC ækpÆ EßÆpv Co DèÛA .... Þ í×D²Û êDçDNkßÆ Þ Dç éëD×pv Þ ÍCß×C

éëD×pv Þ MÞpR PÎD¤C -4

Þ êkD× õëD×pv Þ MÞpR ÚkßF Ðì¤C Þ Ð¤C êoCk éëD×pv ÖD²Û íÊtëÞ Ýì×oDèZ
MÞpR P×lhok rìZ éØç êoCk éëD×pv ÖD²Û ok . PwÛAêDç éÜì×q Þ MD×ßÃ×
Þ , éëD×pv Þ MÞpR lzo , éëD×pvÞ MÞpR PìÜ×C , éëD×pv Þ MÞpRêkCqA , éëD×pv Þ
êoCk éëD×pv ÖD²Û ok ækD× éF Úlìvo Þ ækD× HwÆ Þ ækD× Cpëq . PwÛA ypOwÊ
. kß¡ì× Eßwe× pNpF Þ íëDèÛ Þ ívDvC ½lç , êoCk éëD×pv ½pµ Þ ÌÜçp¾ Þ
Þ lëDÃµ éÏØVqCíÊlÛq pËëk kD·FC , PvC ½lç éëD×pvÞ MÞpR ,ÖD²Û ÝëCok ÚßZ Þ
Cl¾ ÚA ÚkoÞA PvlF êDJ ok Þ kpìËì× oCpÂ ÚA P×lhok é·×DVÞ DèÛDwÛC ÌÜçp¾
P×lhok ¢ÛDGdD¤ Þ éëD×pv éÏØV qC rìZ éØç êkClGOvC ÖD²Û ok D×C . kß¡ì×
ÝëlGOw× Þ , lÛoCk oCpÂ ÝëlGOw× Þ êkClGOvC ÖD²Û oCpØOvC Þ ívDìv kClGOvC
ÖD²Û oCpØOvC æCo ok Co ´DØOVC ÐÆ Þ oß¡Æ ÐÆ Þ Dç éëD×pv ÐÆ lÛp¨Dd
, êkClGOvC Þ ÅDÛp®h êDè×D²Û ÝëC êDçéÛßØÛ . lÜÜÆkßFDÛÞ ße× ÚDzpËFßÆpv
Þ êßÏèJ êkClGOvC êDè×D²Û Þ , lÛß¡ì× P¾Dë oß¾Þ éF í×ÔvC êDçoß¡Æ ok
Co rìZ bìç éÆ , lÜOwç Dè×D²Û éÛßÊ ÝëC f¨CÞ êDç éÛßØÛ , ÚCpëC ok íÜìØh
p²Û l× rÊpç éÆ êrìZ Þ , lÜOhDÜ¡Û PìØvo éF êkClGOvC ÖD²Û oCpØOvC rV
ÖD²Û ok . PvC oCk éëD×pv p¡Â Þ éÃG¬ kDWëC Þ éëD×pv Þ MÞpR ækßGÛ DèÛA
yC éëD×pv Þ lÜÆ êoCnÊ éëD×pv Þ lzDF éOzCk éëD×pv lÛCßOì× íwÆ êkClGOvC
Co êoDÇOÛDìh Þ ívßvDV Þ êoDÇOëDÜV qC êkDëq ÐdCp× éÆ lzDF éOzCk PìÜ×C
kßh õëD×pv ÚDwÆ ÝëC Þ . lzDF mß¿Û HdD¤ êkClGOvC ÖD²Û ok Þ lzDF ælÛConÊ
¸FDÜ× Þ êkClGOvC êDçkDèÛ Äëp¬ qC ÐF , ÚCpÊoDÆ oDÆ oDØSOvC Þ oDÆ æCo qC éÛ Co
êkClGOvC ÖD²Û ok íëDV éÛ ÐÃOw× oCk éëD×pv Èë . lÛoÞBì× PvlF êkClGOvC
, íwÆÝìÜZ ôoDZ Þ , !íÛDV PìÜ×CíOd éÛ Þ koCk êoCnÊéëD×pv ÚDÇ×C éÛ Þ koCk
. lzDGì× ¢ëDçéëD×pv Þ ykßhíÊoCÞA Þ oß¡Æ qC oCp¾ DèÜN , ÙìÜìGì× éÇÛDÜaØç
ÚA ÚCoDÇOëDÜV Þ êkClGOvC ÖD²Û ÍDØµ , êkClGOvC ÖD²Û ok ÚCoCk éëD×pv
êkClGOvC ÖD²Û «ßÃv ªe× éF Þ , lÜOwç ÚA éF íÇO× êDçæpè× Þ ÚA ÖDÇd Þ
oß¡Æ qC ( .... Þ ælz H¥º Þ ækoÞA kDF êDç éëD×pv Þ PëDÜV Þ ÖpV ÐìÎk éF )
. ÙëkßF ÚA lçDz êßÏèJ kClGOvC «ßÃv ÖDËÜç ok éÆêCælëlJ , lÛrëpËì×
ÍDØµ Þ êkClGOvCÖD²Û ÖDÇdÚDØç , éëD×pvÞ MÞpR ÚDGdD¤ ,êkClGOvCÖD²Û ok
, æßzo , êkqk , MoDº , H¥º æCo qC Co kßh êDç éëD×pv Ùç DèÜëC Þ lÜOwç ÚA
ívDìv MÔ×D·× Äëp¬ qC ÝìÜaØç Þ ÚDzkßh éF oß¡Æ íÎD× ¸FDÜ× £D¥OhC Þ
êkClGOvC ÖD²Û ok . lÛC ækoÞA PvlF íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC ÍÞk DF éÛDÜñDh
õÃG¬ Úl×AkßVßF ÚDÇ×C üÔ¤C Þ koClÛ kßVÞ oCk éëD×pv õÃG¬ ÖDÛ éF êrìZ
ÖD²Ûok Þ . PwìÛ ÝÇØ× üClFC êkClGOvC ÖD²Û qC UoDh Þ ÐÃOw× oCk éëD×pv
ok Cpëq . lzDF kClGOvC éF éOwFCÞ éÆ lÜÆ ¸ØV MÞpR lÛCßOì× íwÆ êkClGOvC
íGvDÆ Þ oDÆ ÝìÛCßÂ qC éÛ , PvC kßVß× íGvDÆ Þ oDÆ PìÜ×C éÛ êkClGOvC ÖD²Û
ÚDÇ×C DN , koCk kßVÞ íwÆ êCpF ¦i¡× Þ ÖßÏ·× PzßÛpv éÛ Þ , Pwç êpGh
. kßz ÙçCp¾ êoDÆ êDç é×DÛpF õìèN Þ êoCrÊ éëD×pv
íçCßh MÞpR Þ PFDwÆÞ oDÆ ÚAok éÆPvCêkD¥OÂC ÖD²Û Èë êoCkéëD×pv ÖD²Û
. kpìËì×oCpÂ ÚAP×lhok pËëk kD·FCÞ DëD©ÂÞ ÐñDw×Þ PvCÐ¤C êqÞlÛC éëD×pvÞ
Þ Ökp×êD¨DÃNÞ é¨pµÐ¤CÚkßF éëDJ Þ éëD×pv Þ MÞpR kCqA ¸ëqßN Þ lìÎßN ôßeÛ Þ
í¤ß¥hêDèOÆpzÞ ÐÃOw× MDwvå×Þ £DizC éÆ ,¢ÛkßF êoCqDFÞ kCqA PFDÂo
Þ PìçD× , lÛoCkívDvC ¢ÃÛ ÚAok , ætëÞ qDìO×C Dë Þ ¸ÛD×ÚÞlF ,íOÎÞk Þ íÛÞD·N Þ
MÞpR ÚDGdD¤ éÆPvC í×D²Û êoCk éëD×pv ÖD²Û . kqDwì× ¦i¡× Co ÚAPëßç
pF Ð¤C ÚA ok Cpëq . lÛoCkoßhpF êC ætëÞ MolÂ Þ íËOwVpF qC ÚA ok éëD×pv Þ
ÚA ok ÚClÜØNÞpR Þ ÚCoCk éëD×pv éÆPvC íèëlF Þ ælz ækCk oCpÂ éëD×pv Þ MÞpR
PèV Þ PØv ÚClFÞ lÜÜÆÝìì·N Co ÚA Pëßç íOdÞ lÜÜÆêqDF êpN ívDvC ¢ÃÛ
êkD¥OÂC fÎD¥×Þ ¸¾DÜ×qC ízDÛ pO¡ìF éÆ Co kßh ½pµÞ ÌÜçp¾ Þ lëDÃµÞ lÜçlF
PëpSÆC pF Co ÚA Þ lÜÛCkpÊ ¯Ïw× PvDèÛA êoDWN Þ éÛCoCk éëD×pv l¤DÃ× Þ
ÚCßOì× éÆ lÜçlì×ÐìÇ¡N Co êp¡Â Þ éÃG¬ éµßØW×ÝëC Þ . lÜÜÆÐìØeN ´DØOVC
,ívDìv , êkD¥OÂC ÖD²Û ÝëCok éÆêCéÃG¬ ,lÛCßh oCkéëD×pv p¡ÂÞ éÃG¬ Co ÚA
ÝìÛCßÂ öD¡Ü× üÔ¤C Þ lÜOwç mß¿Û HdD¤ Þ æoDÆ éØç , íËÜçp¾ Þ , íµDØOVC
PèV êqDv éÜì×q pFDÜF oß¡Æ íVoDh êDèOvDìv íOd Þ lÜzDGì× êoß¡Æ
PvC êkClGOvC pÊC êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ . kkpÊ í× Ùì²ÜN DèÛA ¸¾DÜ× Þ MoDWN
qC ízDÛ rìÛ ÚA êkClGOvC êDèOvDìv Þ koCk êkD¥OÂC õèVÞ pO¡ìF Pwç éÆ
pìº MCoD¥eÛC ³¿d qC ízDÛ Þ DèÛA êpÊoD¥eÛC Þ ÚCoCk éëD×pv êkD¥OÂC ¸¾DÜ×
. PvDèÛA ÙÆCpO× êDç éëD×pv ÚkDO¾C p®h éF Þ ´Þp¡×
íFßhêDç éÛßØÛ íFpº íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC êDè×D²Û éÆ PzCk éVßN lëDF
éìÇN DF íFpº êDè×D²Û , æqÞp×C üD¤ß¥h Þ , lÜOwìÛ êoCkéëD×pv ÖD²Û êCpF
êkCqA Þ êkD¥OÂC PFDÂo , rìÛ kßh êDçoß¡Æ ok íOd , êkD¥OÂC êDè×pçC pF
,íËÜçp¾Þ ívDìv Pëkl·NÞ íëCpÊMpSÆ p²Û qC . lÛCækpÆXÏ¾ Co MoDWNÞPFDwÆ
Þ ívDìv oß×Cok PÎDhk éF Ökp× íËÂÔµíF Þ , Pwç Ùç pN éÛCpëÞ Þ pNlF ´D¨ÞC
ÈN êCpF íFpº êDçoß¡Æ õØçok ÖDºkC Þ EÞm cp¬ ÐìØeN Þ íNDFDiOÛC Þ íFrd
Dç oß¡Æ ÚA ívDìv êDèO×ßÇd ½p¬ qC éÆ DJÞoC ÚkpÆ í¾pµ ÈN Þ íËÜçp¾
Epº êoCk éëD×pv éèGz êDè×D²Û Úr¾C qÞo ¢ëCpÊ lÜv , kß¡ì× ÐìØeN Þ éñCoC
íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC ÖD²Û , DèOÎÞk ÝëC u~Co ok Þ . PvCívDìv kClGOvC éF
êDèOÆpz íVoDh MoDWN Þ lOv Þ kCk íOd éÆ koCk oCpÂ DÇëp×A êkClGOvC Þ
MoDWN ÚD×qDv ok . PvC ækoÞA ok kßh õ®Ïv PeN Ùç Co êoCkéëD×pv MolÂ pJ
lëDìÛok DÇëp×A íÜØëpçC õÜØìç Þ é®Ïv PeN éÆ íOÎÞk Þ xÆ pç Ùç íÛDèV
DF é®FCo ok éÆ íëDV DN . kßz ( íëDÇëp×A ) íÛDèV MoDWN ÚD×qDv ß©µ lÛCßOìØÛ
, íÛDèV MoDWN Þ êoCk éëD×pv êDèOÆpz Þ ÚCoCk éëD×pv pF DÇëp×A êpÊ é®Ïv
DÇëp×A íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC êDÆpz ÞrVüD©·F éÆÙçíëDJÞoC êDèOÎÞk íOd
. lÛC éO¾pÊ oCpÂ DÜËÜN ok Þ æl×A ÚD×C éF lÜOwç

éëD×pv Þ oDÆíµDØOVC ½pµ Þ ÌÜçp¾ - 5

íµDØOVC HvDÜO× ½pµ Þ ÌÜçp¾ ,PvCêoCkéëD×pv ÖD²Û õ×qÓ éÆêpËëk rìZ
Dèdp¬ õ·vßN Þ êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ éëD×pv ypOwÊ æCo ok éÆíËÜçp¾ . PvC
HwÆ éF éÂÔµ , íGvDÆ Þ oDÆ õìdÞo . lzDF í×Dd êoCnÊ éëD×pv êDç é×DÛpF Þ
ok DèÛA ÝOhClÛC ÚDëpV éF Þ qClÛCxJ ypOwÊ éF í×ßØµ éVßN , êqÞlÛC éëD×pv
êkD× pÃ¾ÍCÞq êCpF¢zßÆÞ íGÏ¬ÍÔÃOvC õìdÞo ,êkD¥OÂC ÀÏOi×êDèdp¬
kßh õ·×DV Þ oß¡Æ fìVpN Þ êkD¥OÂC lzo éF éÂÔµÞ Ä¡µ , ´DØOVC Þ oß¡Æok
Þ éëD×pvÞ oDÆ ½pµ Þ ÌÜçp¾ êDçéÛßØÛ ,êkßhêkD¥OÂCêDèdp¬Þ MClìÎßN Þ
, éëD×pv Þ oDÆ û½pµ Þ ÌÜçp¾ Þ . PvC êqÞlÛC éëD×pv éF éÂÔµ Þ êoCnÊ éëD×pv
Þ yÔN ÚA êCpF , ´DØOVC ok ÙìØ¥N Þ ÙÇd ÚDGdD¤ éÆ lëA í× kßVßF íÛD×q
Ökp× éF éÆ PwÜëC Dç éÜì×q Þ DçoDÆ ÝëC ÝëpOØè× qCíÇë éÆ , lÜÜÆêqDvéÜì×q
ÚCßOì× éÛÔÃOw× Þ êkD¥OÂC yÔN Þ oDÆ Äëp¬ qC DèÜN éÆ kßz MDGRC ÚA kDdA Þ
, ÚA ÖDÇd Þ oß¡ÆívDìv ÖD²Û DF lÜF Þ kq Äëp¬qC éÛ , lìvo éëD×pv Þ MÞpR éF
qC éÛ Þ , íO×ßÇd ÍDØµ DF íOvk Ùç Þ íëDì¾D× Þ ÁDZDÂ MÔ×D·× Äëp¬ qC éÛ Þ
õÏìvßF éÛ Þ , í×ßØµ ÍCß×C PÂpv Þ æßzo nhC Þ íOÎÞk MCoCkC ok ÝO¾pÊoCpÂ æCo
qC éRD»OvC Þ í·ìG¬pìº êDçöD¡Ü× qC éÛ Þ , êoDØ·OvC ÚC pËNoDº éF ÝOwF lì×C
MD»ìÏGN ,íÊoDÇìFÞ íÏGÜN , ¯Ïº ÄFCßv qCízDÛ DèÜëC õØç éÆ .... Þ öDìÎÞC Þ ÚD×D×C
Þ ¯Ïº Þ lvD¾ êDçlì×C ÝëC Íßòw× Þ . lzDGì× éÛCkpiìF MDØçßN Þ , êoDØ·OvC
, íOvpJ é¾Cph Þ ´DWNoC õØñC Þ Dväo , êkClGOvC êDè×D²Û , éWìOÛ íF Þ íØçßN
éVÞ Þ . PvC êpÊ í¾ß¤ ÐS× íçCpØÊ «ß®h Þ Áp¾ Þ , êpGh ÙwìÎDëpK×C
kßh pìº éF ÝOwF lì×C , íGvDÆ Þ oDÆ l¨ MD¾CpeÛC ÝëC õØç õWìOÛ Þ ÅCpOzC
Þ kßh qC pìº éF íËOwFCÞ Þ íÏËÛC õìdÞo kßVÞ qC ízDÛ Þ kßh ôkCoC Þ kßh oDÆ Þ
lÛCßOì× DëßÊ éÆ , PvC ælzíFmDÆ lì×C êDV Þ ÙçßN Ðe× éÆ íëDV Þ kßh ôkCoC
!!lzDF éëD×pv Þ MÞpR öD¡Ü×
qC ÚD×q í¬ ok Þ PvC oÞpJ ÐËÛC Þ êoDÆ pìº ½pµ Þ ÌÜçp¾ êCoCk éÆêC é·×DV
ækCoCéF P¡ÊqDF êDWFÞ PvC ælzußë~D×üÔÆrìÛkßh MD¾CphÞ P×ßÇdÞ¯ìe×
DWÛA DN Þ PvC ælz íèOÜ× íOvpJ éÛD ËìF éF yoDÆ , kßh ¯ìe× Þ ÚCÞqDF Þ oDÆ Þ
ÚA Þ PvC éO¡Ê p¿ÜO× PvC kßh éF EßwÜ× éaÛApç Þ kßh qC éÆ éOhDF Co kßh
¸ëDÜ¤ Þ MClìÎßN Þ é·×DV Þ oß¡Æ , íNoß¤ pç ok Þ , koDØz í× pìÃd Þ oCßh Co
lÛCßOìØÛ ,lçlì× fìVpN PvCêkßh Þ íÏhCk éaÛA pF CoíOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC
Þ í¾pµ Þ íËÜçp¾ Pì·¨Þ ÝëC ok Þ . PvC éOwF ÞC pF PìÃ¾ß× æCo Þ lÜÇF êoDÆ
, lzDF éOzCk íOÆpd pç , PvC kßhí¾DÛ éÆ , PèV Þ PhDÜz ÝëC DF Þ ídÞo
êCpF êoDÆéÛ Þ PvC ælÛD× êrìZ yCé·×DV ÌÜçp¾ qC éÛ éÆlÜìGì× íNl× qC l·F
kClGOvC ¸×CßV Þ Dçß¡ÆqC êoDìwF lÜÛD× Þ !PvC ækCk ÖDWÛC kßh õ·×DV Þ oß¡Æ
Ökp× êDç ækßN kpGÛ ÚClì× , ÚClì× Þ ,ívDìv êDèOFDÂo ÚClì× ,ÚClì× qDF , ækq
êkD¥OÂC Þ ívDìv ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC PëDØd koß×Þ ælÛD¡Û Pvk kClGOvC Þ
éF , íNlìÃµ Dë íGçn× Dë í¾pµ ÐëÓk éF éÆ êCé·×DV ÝìÜaØç . PvC íËÜçp¾ Þ
PÆÔ¾ Þ pÃ¾ ok , lzDF éOzClÛ êCéÂÔµ êkD¥OÂCíëD¾ßÇzÞ êqÞlÛC éëD×pv Þ oDÆ
éÆ qÞp×C lÜÛD× . PvC íëClÊ Þ íÊkpF Þ MoDvC ¢×DWÛCpv Þ Phßv lçCßh ÖDµ
íÛDOvpJ é¾Cph ÚDØçêDÂAÞ EDFoC , pËNoDº Þ pÊoDØ·OvCÞ æCßh ækD×Þ êkD× Epº
kD¥OÂC éF éVßN Þ êqÞlÛC éëD×pv Þ íGvDÆ Þ oDÆ , êoDÊqÞo Þ qÞo éÆ PvC ælz
. lÛkpØz í× PwùJ Co ÚA Þ lÛkpÇì× pìÃeN Co êkD¥OÂC êDèdp¬ Þ
MÞpRÞ ,kßØÛ ækD¿OvCÝwd Dë ækD¿OvCößvÚCßOì×êrìZpçqC éÆPvCpÆm éF ÖqÓ
íÏìh Co ÚA ÚCßOì× éÆ , PvDç éÛßØÛ ÝëC qC rìÛ êoCkéëD×pvÞ íçCßh éëD×pv Þ
Epº lÜÛD× ,lëkpÊÁpºêpËNoDºíOdÞ oDØSOvCÞ PëkD× ok Þ kpÆí¬Cp¾CÞ Ý¡h
Þ íÊpØ·Ow× Þ íÊlz MoDº Þ PÆÔ¾ok Ápº êkDØO× ÚÞpÂ êCpF Co Pëp¡F éÆ
kßF qÞlÛC éëD×pv Þ æCßh éëD×pv ÚCßOì× Ùç Þ , PvC ækCk oCpÂ é®Ïv PeN
ízqoC Þ æCßh ÚDwÛC ÍDd Ýìµ ok Þ PzCk êkD¥OÂC íëD¾ßÇz Þ lzo éF éÂÔµ Þ
ÖD²Û Èë ok Þ PvC íËÜçp¾ Þ êpÇ¾ uDvC Þ éëDJ lÜ×qDìÛ ÍkD·N ÝëC D×C . kßF
pënJ ÄÃeN kß¡ìØÛ éOhDÜz PìØvpF ækD× rV ÚA ok éÆêkD× ûíËÜçp¾ Þ êpÇ¾
Þ pÇ¾ ôlèµ qC DèÜN , êp¡F íÊlÛq kD·FC õØç ok ÍkD·N Þ íÎkD·N ÝìÜZ Þ , PwìÛ
. PvC éOhDv í×ÔvC Þ êlìdßN ÌÜçp¾
kD¥OÂC Þ éëD×pv Þ ækD× : éÆ PzCk éËÛ ælÛq é¡ìØç Co ívDvC Ð¤C ÝëC lëDF
Þ ÌÜV êCpF éÛ PvC Öph Þ yßh Þ rërµ íÊlÛq Èë Þ ´DØOVC Þ ÚDwÛC êCpF
oDØ·OvC Þ ÝëlGOw× éÆ êrìZ ,íÛDwÛC Íß¤C ÝëpOe¨CÞ ÚkDèÛ DJ pëq Þ êpËNoDº
Þ éëD×pv , DèÛA õ®Ïv Þ PìØÆDd õëDv ok Þ lÛC ækoÞA êÞo ÚClF ÙwìÎDëpK×C Þ
. kß¡ì× oDO¡Æ Þ ÌÜV Þ cÔv ½p¤ pO¡ìF , êqÞp×C ôkD× Þ kD¥OÂC

!!kß¡ìØÛ kDWëC öÔh Þ Cßç ok ÖD²Û Þ Ù²Û

éÆ .... Þ íËÜçp¾ , íµDØOVC ,êkD¥OÂC , ívDìv qC ÙµC íØì²ÜN Þ ÖD²Û Þ Ù²Û pç
yC ælz ÖÔµC l¤DÃ× éF Þ lzDF éOzCk kßh êDV ok Þ í·ìG¬ êkßVÞ lçCßiF
ÚÞlF éÆPvC êlµCßÂ Þ Íß¤C lÜ×qDìÛ ,kßz ¸ÂCÞ pRå× DèÛA êCpF Þ lÜÆ ClìJ Pvk
ÄÃeN êrìZÞ ækßF PÎDèV Dë Þ pëÞrN Dë oÞq pFDÜF Þ íËOhDv kßz ÖÔµC éZpç DèÛA
ÄÃeO× ½ClçC éÆPvC ætëÞêDçéÜì×qÞ lµCßÂÞ Íß¤CkßVÞ DF DèÜNÞ P¾Dë lçCßiÛ
: qC lÜNoDGµ DèNoÞp¨ Þ lµCßÂ Þ Íß¤C ÝëC Þ . lÜzßJ í× ÐØµ õ×DV Þ
ÌÜçp¾ Þ jëoDN DF êC é·×DV êCoCk éÆ êC é¡ÂDÜ× ÚÞlF Þ ¦i¡× Ýì×qpv - 1
¯ìe× ÚA ok Úlz öCpVC ÚDÇ×C ½pµ Þ ÌÜçp¾ ÝëC Þ lzDF êoClëDJ Þ ælÛq ½pµ Þ
. lzDF éOzCk êkD¥OÂC Þ íµDØOVC Þ ívDìv êDç éÜì×q pFDÜF Co
Ä¾CßN DN , lzDF ÅpO¡× í¾pµÞ íËÜçp¾ êDçéëDJ Þ Íß¤C êCoCk éÆ êC é·×DV - 2
ÝëlF Þ , kkpÊ pwì× kßz pÃOw× lëDF éÆ í×D²Û Þ Ù²Û êDç éëDJ Þ Íß¤C êÞo
Þ Íß¤C , ÅpO¡× ½pµ Þ ÌÜçp¾ kßVÞ ÚÞlF . lFDë ÄÃeN ÖD²Û Þ Ù²Û éÏìvÞ
½pµ Þ ÌÜçp¾ ÚÞlFüÔ¤C Þ , PzCk lçCßiÛ kßVÞ íµDØOVC ÅpO¡× êDç éëDJ
êDç éëDJ Þ Íß¤C ÚÞlF ÝìÜaØç . P¡Ê lçCßiÛ ÐìÇ¡N êC é·×DV , ÅpO¡×
õ·×DV éF éÆí×D²ÛÞ Ù²Û bìç Úl×A kßVßF Þ oCpÃOvC ÚDÇ×C ,íµDØOVC ÅpO¡×
. l×A lçCßiÛ kßVßF lçlF íÛD×Dv Þ pv p²Û koß×
PÎÞk ÐìÇ¡N êCpF ÅpO¡× êDç éëDJ Þ Íß¤C êÞo í×ßØµ Þ íµDØOVC Ä¾CßN - 3
íµDØOVCÞ êkD¥OÂCÞ íËÜçp¾ êCßOe×Úlz ¦i¡× PèV Þ ívDìv P×ßÇdÞ
êpìË·¨ß× íËÛßËZ Þ íVoDhÞ íÏhCkÐñDw×DF é®FCo ok ívDìv êpìÊPèV Þ
ÚA ½pµ Þ ÌÜçp¾ Þ é·×DV éÆ íÛDÜØzk Þ ÚDOvÞk . ÚDÜØzk Þ ÚDOvÞk ôoDF ok
Þ Ökp× ôlÜëDØÛ lÛCßOì× æßìz ÝëlF ívDìv ÖD²Û Þ PÎÞk pç . lÜÜÇì× ¢Üìì·N
lë A pF íµDØOVC êDèOvCßh Þ ½ClçC Þ lëDÃµ ÄÃeN íJ ok Þ kß¡F yC é·×DV
. lzDF kßh õ·×DV cÔ¤ Þ pìh Þ Ð×DÇN Þ lzo ÍDGÛlF Þ
ÅCpOzC Þ .... Þ íËÜçp¾ ,êkD¥OÂC ,ívDìv ÀÏOi×êDèÛClì×ok Ökp× PÆpz - 4
Íß¤C Þ ívDvC ½ClçC Ýìì·N Þ íçk PèV Þ í×kp× P×ßÇd oCpØOvC ok DèÛA
oß¡ÆpF éÆ ( íO×ßÇd ÖD²Û ) P×ßÇd Þ PÎÞk PìçD× ³¿dÞ é·×DV ÁD¿NC koß×
. lÜÇì× okD¤ ÝìÛCßÂ ÚD¡ëCpF Þ ÙÆDd é·×DV Þ
Þ Íß¤C ÄÃeN Þ êqDv ÝÇØ× PèV (íOÎÞk) êoß¡Æ ÝìÛCßÂ êCpVC Þ ÝëÞlN - 5
ÁßÃd , ¦i¡× ¯FCÞo Úl×A kßVßF : êCpF Þ , é·×DV ÁD¿NC koß× Þ ívDvC ½ClçC
, êkD¥OÂC , ívDìv , êpÇ¾ õGÛDV éØç PìÜ×C , ¦i¡× ÀëD±Þ , ¦i¡×
Þ MDØì²ÜN ÐìÇ¡N , .... Þ íOzClèF , íëCrV , íÊkCßÛDh , íµDØOVC íËÜçp¾
êqDv éÜì×q Þ , íµDØOVC êDèëlÜF ÐÇz pËëk Þ ECrdC Þ DèÛD×qDv Þ MDwvå×
. lçlF ê~Co ÚClF Þ lçCßiF p²Û koß× õ·×DV éaÛA pç êCpF
DèÛA HdD¤ õ·×DV éÆ Co íNÔìÇ¡NÞ ÖD²Û Þ Ù²Ûpç lÜÛCßOì× éÛDËWÜJ Íß¤C ÝëC
Þ MDØì²ÜN Þ Dè×D²Û qC ÙµC lÜçCßiF Íß¤C ÝëC íµDØOVC êDèdDÜVÞ MD¡ëCpÊ Þ
, íëCrV , íÊkCßÛDh , í¿Ü¤ , íËÜçp¾ , íµDØOVC , êkD¥OÂC , ívDìv MÔÇ¡N
..... Þ í¾pµ , êkD× , í×ÔvC ÙµC íNlìÃµ Þ êpÇ¾ ÀÏOi× êDèzpËÛ õëDJ pF Þ
ÙëoCk êC é·×DVÞ DèÛDwÛC Moß¤ÚA ok Cpëq . kpÆlÜçCßhíÛlzíÏØµÞ pënJÄÃeN
ækCoC Þ Örµ HdD¤ Ùç Þ lÛCEDiOÛCÞ íçDÊAêCoCkÙçÞ lÛoCkÚCßN Þ éÜì×q Ùç éÆ
kßVÞ DèÛAqCí©·F Dë Þ éÛDËWÜJÍß¤CÝëC qC Èë bìç éÆíÛD×q D×C .lÜOwç ÖCrOÎC Þ
éÆ íOÂÞ ÚßZ . P¾o lçCßiÛ ¢ìJ êrìZ Þ lz lçCßiÛ pwì× êoDÆ lÛoClÛ
Þ , kpÆ P¾p¡ìJ Þ êrëo é×DÛpF ÚCßOF ÚA ok éÆ koClÛ kßVÞ í¥i¡× Ýì×qpv
, kpÆoDÆ ÚA êÞo Þ PwF lì×C ÚClF ÚCßOF éÆ koClÛ kßVÞ êC é·×DV éÆí×DËÜç
Ä¾CßN éF ÚA êÞo ÚCßOF éÆ koClÛ kßVÞ íÆpO¡× ½pµ Þ ÌÜçp¾ éÆ íÛD×q Dë Þ
, kßØÛ oCpÂ pF Co íO×ßÇd Þ PÎÞk Þ MÔìÇ¡N Þ ÖD²Û Þ Ù²Û ÚA õëDvok Þ lìvo
lçCßh éWìOÛ íF Þ pOFC Þ ÙìÃµ í¡zßÆ pç Þ rìZ éØç Þ kpÆ ÚCßOìØÛ êoDÆ
. lÛDØì× éOwF íÂpN Þ P¾p¡ìJ æCo Þ kßF
Cpëq , koClÛ kßVÞ Íß¤C ÝëC ÚÞlF Þ üDO·ìG¬ êC é·×DV ÝìÜZ éÆ PvC íèëlF
Co xvC Þ Dç éëDJ ÝëC kßVÞ Ölµ Þ kßGÛ êD©OÂC , Pëp¡F Þ DèÛDwÛC PìçD× Þ MCm
. lÛC ækpÆ íÊlÛq Þ æl×A kßVßF DèÛA DF Þ DèÛA ok êp¡F ¸×CßV Þ DèÛDwÛC Þ lÜÇìØÛ
PÎClµ Þ ÄdoCpÃOvC Þ Ð×DÇNÞ lzo ÚD¿ÎDi×Þ êp¡F ¸×CßVÞ ÚDwÛC ÚDÜØzk D×C
ÝëC , lÜOwç ælÛD¡Û Pvk êkClGOvCêDè×D²ÛÞ ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC æqÞp×C éÆ
ÝëC õØç Þ ÐOi× Co rìZ éØç Þ lÛC ækoÞA kßVßF Pëp¡F êCpF Co íØ²µ HñD¥×
ok éÆ PwÜëC . lÛC ækpF ÚDì× qC üÔØµ Dë Þ ækCk oCpÂ qÞDWN koß× Co ívDvC Íß¤C
koß×Íß¤C Þ ½ClçC ÄÃeN PèV êC é·×DV Þ Ökp× PvCßh üD¾p¤ íµD¨ÞC ÝìÜZ
pN ælìaìJ é®Ïv PeN ¸×CßV ÐÆD¡× Þ ÐñDw× Cpëq . lÜÆ íØÛ PëD¿Æ ÚDzp²Û
lÜçCßiÛ Ðd íÊkDv éF ÐÆD¡× Þ P¾o lÜçCßiÛ ¢ìJ íÊkDv éF DçoDÆ Þ ælz
lÛC ækpÆ ÝìØÆ ÚA ok p¡F lÜØNolÂ ÚDÜØzk éÆ í¾ClçC éF Úlìvo æCo Þ P¡Ê
. lz lçCßiÛ ækß¡Ê Àì·¨ êDç ækCoC DF
õÛDËWÜJ Íß¤C éF Úlìvo PèV , ê~Co Þ PvCßh pF æÞÔµ ÍCßdC Þ ´D¨ÞC ÝëC ok
PzCnÊéëD× kßhÚDV qC íOd Þ kßh íÊlÛq Þ kßhÍCß×C Þ kßhqC lëDF , pÆnÎCÁß¾
lÜ×qDìÛ ÙèÜëC éÆ , lëkpÊêoDÆpç ôkD×A Þ kpÆêoDÆCl¾ l¥Ã× éF Úlìvo æCo ok Þ
. PvC oDÆCl¾ Þ æCßiëkCqA Þ æDÊA íOëpGço êCoCk Þ PØç Þ Örµ HdD¤ êC é·×DV
Þ kpÆ ÚCßOìØÛ êoDÆ , íOëpGço ÝìÜZ kßVÞ Ölµ Þ êC é·×DV ÝìÜZ kßGÛ DF D×C
, lëoDF lçCßh Þp¾ êC é·×DV ÝìÜZ pv pF PvC ÔF Þ PÜe× Þ PGì¥× qC éaÛA
ÖDWÛCpv pÊC Þ . lÜOwç PzßÛpvÝìØçoDZk ¸×CßVqC êoDìwF ÓDd éÆéÛßËÛDØç
pSÆC ld éF Ùì²µ ÐÆD¡× ÙÆCpN ÐìÎk éF Þ lÛß¡Û oClìF Þ lÜëDìÛ kßiF ¸×CßV ÝëC
ÌÜçp¾ Þ DèÛA oD²OÛC ok íÊlìzDJ Ùç qC Þ ÍÔeØ¨C , lÛqoßÛ MokDG× êoDÆCl¾
. kßF lçCßh ÚDzoDRA Þ ½pµ Þ

!lÛC éO¿Ê êoCkéëD×pv qC DèOwìÛßØÆ éaÛA

MDÛDëpV ½p¬ qC éØç qC ¢ìF êoCk éëD×pv ÖD²Û , í×ÔvC ¸×CßV Þ Dçoß¡Æ ok
PìÜçm qC í¡iF ÐÂC ld Þ , PvC ælz í¾p·× ( íOwìÛßØÆ ) íÜìÜÎ Þ íwÆoD×
éÆíOìÜçm , PvDèÛA MD»ìÏGN Þ ÙìÎD·N qC mßh~D× êoCk éëD×pv qC kßVß× í×ßØµ
!êpÊoDÆ l¨ Þ lvD¾ Þ Ößz DJ Cpv ÖD²Û Èë Co êoCk éëD×pv ÖD²Û Þ PvC í¿Ü×
êoCkéëD×pvÖD²Û ,ækq kClGOvC¸×CßV Úß Z Þ . lÜÇì× ª¾o Þ koüÔÆ Co ÚAÞíÃÏN
æl¡Û ælçD¡× Ùç ÈZßÆêDçéÛDhoDÆ íOd Ä¬DÜ× qC êoDìwF ok Þ lÛC ælëlÛ Co
íO·Ü¤ üÔÆ Co êoCk éëD×pv ) kßz Åok Þ ælçD¡× pÊoDÆ Þ oCk éëD×pv õ®FCo DN
êDè×D²Û ÁCl¥× Co êkClGOvC êDè×D²Û pËëk ½p¬ qC Þ , ( !lÛC ækpÆ í¾p·×
êDè×D²Û éF PGwÛ Dç ækßN PìÜçm éWìOÛ ok , lÛC ækpÆ í¾p·× êoCk éëD×pv
ÖD²Û , ¸×CßV ÝëC Þ , ælz ækCk PèV ÚD»ÏG× kCp× Þ kß¥Ã× ÄG¬ êoCk éëD×pv
, ¸×CßV ÝìØç éÆíÎDdok , !!lÜÜìF í× oDFPGì¥× Þ æDìv üÔ×DÆ Co êoCk éëD×pv
ÝëC íÎÞ , !!lÜÜÇì× oß¥N PiGzßh êDèÛDwÛC ÚDÇ× Þ æD¾o Ðe× Co DÇëp×A Þ DJÞoC
êoCkéëD×pv ÖD²Û rÆp× Þ öD¡Ü× DÇëp×A Þ DJÞoC pË× éÆ lÜÜÇìØÛ kßh qC Co ÍCåv
íOiFlF Þ PGì¥× pç Ð×Dµ D× êoCkéëD×pv ÖD²Û éÆPvC éÛßËZxJ !?PwìÛ
Þ DJÞoC êoCk éëD×pv ÖD²Û D×C PvC íÜ×C DÛ Þ íÊoCÞA Þ EßÆpv Þ ÐOÂ ol¥× Þ
!?PwìÛ oß®ÜëC DÇëp×A
í¤ß¥h PìÇÎD× ÚAok éÆí×D²Û ÚCßÜ·F êoCk éëD×pv ÖD²Û í¾p·× éÆ PwÜëC
éF ÖDØOçC Þ éVßN Ölµ Þ !lÜÜÇì× oDØSOvC Co ÚCpÊoDÆ ÚCoCk éëD×pv Þ koCk kßVÞ
êkCqA , pÊoDÆÞ oDÆÚßÛDÂ , PìÜ×C : íÜ·ë êoCk éëD×pv ÖD²Û ívDvC MDì¤ß¥h
ÚkpÆ ÌÜçDØç , êoCnÊéëD×pv êDçéÜì×q kßVÞ , kCqA PFDÂo , lOv Þ kCk Þ oDÆ
Þ p¡Â kßVÞ , ÍkDGN Þ MoDWN êqDv ÙçCp¾ PèV íVoDh Þ íÏhCk êDèOvDìv
êoCk éëD×pv kD¥OÂC fÎD¥× qC Þ lzDF éOzCk ÖCpOdC Þ ÚCßN ÐÂC ld éÆ êC éÃG¬
, oDÆ qC ízDÛ êDç éëD×pv Þ ÐÃOw× ÚCoCk éëD×pv PëkßVß× õÜì×q , lÜÆ ´D¾k
íÜçm ½CpeÛCÝëpOÊorF , ....Þ PFDwÆ Þ oDÆ ypOwÊ Þ kßVÞ , kCqA êkD¥OÂC oCqDF
íÜO¾o ÝìFqC Þ íÛlzÐñCq íÊkDwF éÆ, PvCækoÞAkßVßF é®FCo ÝëC ok Co íÏØµ Þ
DèNl× DN Þ ÚDÜaØç ÚA qC ízDÛ êDèëpìË·¨ß× Þ PìÜçm ÝëC HÂCßµ Þ PwìÛ
ækq kClGOvC ¸×CßV ok íçCpØÊ ÝëC kßVÞ oCpØOvC PèV . lÜÛDØì× oDFPGì¥×
Þ lzo êCpF ÖClÂC pF íÜG× DèÛA êoDÇGëp¾ Þ êkClGOvC êDè×D²Û êDÃF éF ÈØÆ Þ
ÙwìÎDëpK×C , !!í¤ß¥h êoCkéëD×pv êDçéÜì×q êqDvÙçCp¾ Þ êkD¥OÂC õ·vßN
Þ ÚD»ÏG× éF , íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC ÚDèÜJ Þ ClìJ êDç éÇGz Þ êpGh
ok êDçoß¡Æ ] Þ lÜÛDvpì×êoDë Þ ÈØÆ , ælÜÜÆæCpØÊÞ í¡ëlÛC XÆÝëC ÚDGdD¤
éÇÜëC DØÆ , !!lÜ×DÜì× [ é·vßNÞ lzo ÍDdokêDçoß¡Æ ] Co [ MoDº Þ HëpiN ÍDd
ÖÔvC ÚDÜØzk õØç , êpNækpOwÊ íÏìh Moß¥F Ùçí×ÔvC ÖD²Û DF é®FCo ok
êp¡F l¨ Þ é¡ìJ PëDÜV íÏìh êkClGOvC êDè×D²Û éÆ lÜçCßiì× , ÝìØÏw× Þ
koßh éF Þ lÜÜÆ ¼ìÏGN Þ PGR í×ÔvC êDè×D²Û ÖDÛ éF Co ÝìØÏw× Þ ÖÔvC l¨ Þ
ÝëlGOw× ÖD²Û DF êÞDw× Coí×ÔvCÖD²ÛÞ lÜçlFÚDèVpvCpvok Ökp× êDçækßN
êkClGOvC ÖD²Û ÍDSØÎCí¾ éÆPwÜëC . lÜÜÆ kClØÏÂ ÚCoDÇOÛDìh Þ ÚCoDÇOëDÜV Þ
êCpFíOdÞ PvC éÃÏ®× ûíèìÃ¾ PëÓÞ õ·ìz ÖD²Û Èë pSÆC ld éÆrìÛ Co íÜìØh
ÚApFCpF ok é·ìz êDèÃ¾ qCêoDìwF Þ PwìÛ ÍßGÂÐFDÂ ÙçÚDì·ìz ¸¬DÂ PëpSÆC
ÖD²ÛÚCßÜµ éF , lÛCælz íÊoCÞA Þ ÚClÛq oDZk ÚA DF éÏFDÃ× p¬DiF íOdÞ ækDOwëC
Þ ÖÔvC éìÏµ Co kßh MÞClµÞ éÜìÆ æßìzÝëlF Þ , !lÜÜÇì× ¼ìÏGNÞ í¾p·× í×ÔvC
éÆ PwìÛ êoCk éëD×pv ÖD²Û ÐS× éì©Â oDF ÝëC éZpÊ . lÛqDwì× pçD± ÝìØÏw×
ÚDØÏw× ÚDzkßh Þ lÛoCk íëDÜzA ÖÔvC PìÏÆ DF Ökp× Cpëq , lÛßz Ä¾ß× ÚA ok
qC êoDìwF ok Þ , lÛqoßì× Ä¡µ í×ÔvC ÝìÛCßÂ Þ Pì×ÔvC Þ ÖÔvC éF Þ lÜOwç
DèÛA MDìFkC Þ oDO¾o Þ ÁÔhC Þ cÞo ÄØµ ok í×ÔvC êDèzqoC Þ ÌÜçp¾ , koCß×
éÆPwìÛ ÝÇØ×Þ , lÛoCk Dç é¿¬Dµ í×ÔvCêDçæßvC Þ MDvlÃ× DFÞ ælÛCÞk é¡ëo
õ¡ÃÛ ÝëC ok ÚD¡ÛCoÞkr× Þ ÍDØµ Þ êkClGOvC êDè×D²Û Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC
êDè×D²Û êqClÛC DV Þ í¾p·×ok DèÛA PwÇz Þ . lÜvpF éWìOÛ éF íÛD®ìz Þ Ößz
Þ Èz ÚÞlF Þ í·®Â , Pì×ÔvC qC éOvDhpF Þ í×ÔvC ÖD²Û ÚCßÜ·F êkClGOvC
ÖD²Û lÛC éOvCßh éÆ PvC íÛCpëC ÝìØç ok PwÇz ÝëC õÛßØÛ Þ . PvC lëkpN
ÍDv 22 éÇÜëC ÙºpìÏµ Cpëq . lÜÜÆ í¾p·× í×ÔvC ÖD²Û ÚCßÜ·F Co yC êkClGOvC
D×C lÛC ækpÆ í¾p·× í×ÔvC ÖD²Û ÚCßÜ·F Co íÜìØh pËFßÆpv Þ êkClGOvC ÖD²Û
,é¡ìJPÛDìhÞ oDÇOëDÜVêDè×D²Û ÙçÍDv Dçl¤pÊC Þ , !lÜÜÇF lÛCéOwÛCßOÛêoDÆ
ÚDØÏw× , í×ÔvC ¸×CßV qDF , lÜÜÇF PÛDìh Þ PëDÜV ÝìØÏw× Þ ÖÔvC ÖDÜF
ÝìØÏw× Þ ÖÔvC ÖDÜF þP¾Ôh ÍDv Dçl¤ Íß¬ ok Pì·ÂCÞ ÝëC Þ . lÛD× lÜçCßh
êoCkD¾Þ pF í¿Ü× êpRC Þ ælz éFpWN êkClGOvC PÜ®Ïv êCßOe× DF PÃìÃd ok Þ
éOzClÛ í×ÔvC P×C õµßØW× ok ÚlÛD× Þ lìdßN Þ ÚApÂ Þ ÖÔvC æCo éF ÝìØÏw×
õ®Ïv PeN Þ í×ÔvC ¸×CßV pËëk Þ ÚCpëC ÚDØÏw× Ökp× DN PvC í¾DÆ . PvC
é¡ëlÛC PëDèÛ ok Þ Pì×ÔvC Þ ÖÔvCÞ lÜÜÆ ClìJ P¤p¾ , ælÛD¡ÛPvk ÝëlGOw×
Þ pÇ¾ DèÜN ÚCßÜ·F Co oÓDw×kp×Þ êkDèOVC Þ íÛApÂ ÖÔvC Þ Co êlìdßN ÝìÛCßÂ Þ
ÖD²Û Þ ívDvCÚßÛDÂok Þ lÛßz CpënJ , ÍßGÂ ÐFDÂÞ , ¢iF MDWÛÞ , D¡ËçCo ÚßÛDÂ
êoCkoß¡ÆÞ íÊlÛq ¸Vp× Co ÚA kßhê~Co Þ ækCoC pFDÜF Þ lÜÛDWÜËF kßhíO×ßÇd
. lÜçk oCpÂ
êDè×D²ÛÐìØeNÞ ¼ìÏGNÞ í¾p·×pÊC : éÆkpÆlìÆ~DN éOÇÛÝëCêÞo lëDF DVÝìØç Þ
êDç éÇGz éF íÇO× Þ , MoDWN Þ oDÆ l¨ , ÚßÛDÂ lÂD¾ , pËFßÆpv , êkClGOvC
êpËNoDºÞ êpÊ é®ÏvÚD²¾DdÞ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ôlÛD¡Û Pvk Þ , íëDì¾D×
Þ é·×DV Þ Ýëk éF ÝñDh Þ , lvD¾ Þ Ýëk íF êDväo ÚD×p¾ Þ p×C PeN Þ , DèÛA
, PvC Dè×D²ÛÝëC éF íÊorF P×lh , êoCkéëD×pv êDè×D²Û ÚCßÜ·F , ......Þ oß¡Æ
Þ íÛApÂ MDëA qC éOvDhpF Þ í×ÔvC ÖD²Û ÚCßÜ·F DèÛA ÐìØeN Þ ¼ìÏGN Þ í¾p·×
. lzDGì× DèÛA éF P×lh ÝëpOÊorF , [ £ ] êlØe× PÜv
ÚCßÜ·F ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC ôlÛD¡Û Pvk Þ êkClGOvC êDè×D²Ûí¾p·× Þ ¼ìÏGN
ok éÆ ækßF êC ælìÃµ Þ pÇ¾ ÝëpNælÜÜÆ ½peÜ× qC íÇë , êoCk éëD×pv êDè×D²Û
êp²Û íçCpØÊ ÝëC . PvC ælz ækCk UCÞo í×ÔvC ¸×CßVok ætëßF Þ ÚDèV f®v
PGì¥× DF éÆ PvC Pvok , ÚA qC ízDÛ êDèëpìË·¨ß×Þ êCækßN êqDvæCpØÊ Þ
HñD¥× Þ MD¾CpeÛC ÞrV D×C , PwìÛ éwëDÃ× ÐFDÂ ÝìØÏw× ÚkpÆ ívDìv pìº
, rìÛ ÝëC qC pNlF Þ . PvC ækßF êkClGOvC êDè×D²Û êDÃF Ð×Cßµ qC íÇë Þ ívDvC
êkClGOvC êDè×D²ÛÞ ÝëlGOw× DF ¸¨ß× Þ p²Û ÝëC ÚDGdD¤íçCpØçÞ êoDÇØç
Þ lÜÆÐìØÇN Co êoCkéëD×pv õÏdp× lëDF ,êkClGOvCÖD²Û éÇÜëCÚDØÊ éF éÆ ,ækßF
éO¾DOz kClGOvC ÈØÆ Þ êoDÇØç éF !!kqDv ÙçCp¾ Co ÙwìÎDìvßv õÏdp× õÜì×q
PÛDìh Þ êoDÇØç ÝëC Þ lÛC ælëqoÞ PÛDìh Þ ækpÆÚDçCßiëkCqA Þ Ökp× éF P¡J Þ
lìÏJ õÏdp× ÐìØÇN õëDv ok æphÓDF éÇÏF DN , !!lÛC ækßØÛ oß¥N kßh õ¿ì±Þ Co
lvpF æCo qC !!í×ßØµ PìÇÎD× Þ ÙwìÎDìvßv , !!í¤ß¥hPìÇÎD× Þ êoCk éëD×pv
Þ p²Û ÝëC f¨CÞ íÏìh õÛßØÛ . kßz ækpKv oßÊ éF é¡ìØç êCpF íNDÃG¬ kD©N Þ
DF éÏFDÃ× æCo ok ÚDhD¨o DF ÚCpëC êDèOwìÛßØÆÞ êÞoßz êoDÇØç , êpìË·¨ß×
¢GÜV koß× ok ækßN Erd êpìË·¨ß× ÝìÜaØç Þ íÏËÜV ÚDh ÈZßÆ Cqpì×
êkClGOvC ÖD²Û ¸¿Û éF koß× Þk pç ok éÆ , lzDGì× Ál¥× êpGço éF P¿Û íÏ×
. lÜO¾pÊ ¸¨ß× Þ lÛkCk p²Û í×kp×êDè¡GÜV op¨ éF Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Þ
éF Ößvß× ) êßÏèJ êD¨o lØe× íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC MDdÔ¤C koß× ok
õ·ìz ¯h ) . lÜO¾pÊ ¸¨ß× Þ lÛkpÆ PÆpd æßìz ÝìØç éF Ùç ( lì¿v EÔÃÛC
êpìÊ UÞC DF DèÜN : lÜëßËì× Þ , PvC yÞo ÝìØç éF lÃO·× Ùç êÞlè× Þ éìOWd
ok . lÜÇì× oßè± êlè× Þ lvpì× Cp¾ êlè× oßè± ÚD×q , kDw¾ Þ PëDÜV Þ ÙÏ±
pFCpF ok ÐÂC ld Dë Þ kpÆ êoDÇØç kDw¾ Þ PëDÜV Þ ÙÏ± ÝìVÞp× DF lëDF éWìOÛ
kDw¾ Þ PëDÜVÞ ÙÏ± DF éÏFDÃ× õWìOÛ ok CkDG× , !!kßØÛ é¡ìJ MßÇv DèÛA kpÇÏØµ
. ( !!lO¿ìF pìh~DN éF êlè× oßè± , DèÛA ¢çDÆ Þ kßGØÆ Þ
ÍDØµ Þ ÚDvßvDV qC ÙëonËF ) éÛCoÞpJ kClGOvC êDèëpìË·¨ß× Þ DèzpËÛ ÝëC õØç
éÆ PvC ækßF Ð¤C ÝëC qC ízDÛ , ( íFpº Þ ívÞo ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC oDÇOÛDìh
lÛCßOì× rìÛí·ØÂ Þ pËFßÆpvÞ êkCklGOvCÖD²Û Èë éÆ lÛkpÇì× pÇ¾ DèOwìÛßØÆ
¸¨ß×Þ p²Û ÝëC Þ .lëDØÛ pÃOw× Co êoCkéëD×pv kD¥OÂC Þ lzDF êoCkéëD×pvÖD²Û
õdßÎpv DèÛA MD»ìÏGN Þ kßF ívÞo êDèOwìÛßØÆ ¸¨ß× Þ p²ÛpF íÇO×üDOÃìÃd
êDè×D²Û õ®Ïv PeN ÚD×kp× éÆ ÙìÛClì× ÚDËØç Cpëq . kßF ælz DèÜëC oDÆ
lÜÛCßOìØÛ Þ lÛoClÛ íèVßN ÐFDÂ Þ pRå× êC éëD×pv Þ PìÇÎD× Þ ÍCß×C , êkClGOvC
, kpÆ PGe¤ Dç ¯ìe× ÚA ok í¤ß¥h PìÇÎD× qC íOd kß¡F DN , lÜzDF éOzCk
EDweF ÚA ÖDÇdÞ ÍDØµ ÞrV Þ lÜOwç êkClGOvC ÖD²Û éF éOwFCÞ éÆíÛDwÆpË×
, lÛCælìvo PìÇÎD× Þ éëD×pv Þ MÞpR éF êkClGOvC PìØÆDd õëDv ok Þ lÜëA í×
. lÜÜÇì× «ßÃv Ùç DèÛA , êkClGOvC ÖD²Û «ßÃv DF éÆ
ÙëoCk oCpÂ êßÏèJ oDÇOÛDìh Þ ælÛD¡Û Pvk Þ êkClGOvC ÖD²Û qC l·F ok éÆ ÓDd
DWÆMDÃG¬ ÝëC !?PvDWÆÚCoCkéëD×pv ÝëC êDçéëD×pv éÆÙìÜÆÍCåv ÙìÛCßOì×
íçD¡ÜçDz ÖD²Û «ßÃv DF CpZ Þ !?lÜÜÇì× oDÆ DWÆ DèÛA êDç éÛDhoDÆ !?lÜO¾o
Þ lÜOzCk kßVÞ ÚCoCk éëD×pv pÊC !?lëkpÊ kßFDÛ Þ P¾o Cßç rìZ éØç êßÏèJ
íËÜçp¾ Þ íµDØOVC Þ êkD¥OÂC mß¿Û Þ MolÂ êCoCk Þ lÛkCkí× ÐìÇ¡N êCéÃG¬
ÚDGdD¤Þ oCkéëD×pv õÃG¬Þ ÐÃOw×ÚCoCkéëD×pv kßVÞ õ×qÓ éÆ,lÛkßFívDìvÞ
ÐGÂ éÇÏF Þ lÛkßØÜÛ ´D¾k kßh qC Þ lÛkpÇÛ íNÞDÃ× CpZ , PvC ÉorF êDç éëD×pv
oCp¾ DçælÜÛCßh qC êoDìwF íOd CpZ . lÛkpÆ oCp¾ êkClG OvC P×ßÇd ÚDìÛDV qC
Dë ?lÛlz í¡dÞ êC éçpF Èë ok Ökp× DëA !?lÜÆ oCp¾ ælÜÛCßh lëDF CpZ !?lÛkpÆ
ÚDzDèOÛDìhÚl×A éÜe¤éF ÚCpËÛ êkClGOvC ÖD²Û éF éOwFCÞ êDçælÜÛCßh éÇÜëC
êoDÆ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ôlÛD¡Û Pvk Þ êkClGOvC ÖD²Û õëDv ok DëA !?lÛlz
Þ í×kp× õëDJ Þ uDvC êCoCk Þ lzDF oCk ÖCÞk Þ éÛÔÃOw× éÆ kpÆ ÚCßOì×
!?lzDF êkClGOvC pìº
Dçoß¡Æ õØç ok Þ üD×ßØµ éÇÜëC ÐìÎk éF íÜìÜÎ -íwÆoD× Þ íOwìÛßØÆMDÛDëpV
DèvÞo éF éOwFCÞ êkD¥OÂC l·F ok éZ Þ ívDìv °DeÎ qC éZ êpÇ¾ p²Û qC éZ
pOØÆ üÔS× . lÛkpÇì×xÇ·Ü× Co DèvÞo MD»ìÏGN ,MDì·ÂCÞ uDÇ·ÛC êDWF , lÛkßF
- ívÞo ÚCpÊoDØ·OvC êßv qC Co ÚDOwÛD»¾C ÍD»zC éÆ kßF íOwìÛßØÆ ÚDëpV
ÀZDFpÊ éÇÜëC DN. lÜÆÖßÇe× Co ÚAéÇÜëC éF lvpF éZlÜÇÛ lìë~DNíOdíOwìÛßØÆ
õÛDì× êDìvA ÍD»zC qC ÙëonËF . ( !ÉorF íOëDÜV éÛ ) !!lÛCßh íÊorF æDGOzC Co ÚA
oCpÂ íOwìÛßØÆ - êoCrN êDèvÞo ÚCpÊoDØ·OvC ÍD»zC ok ÍDv Dèçk éÆ í×ÔvC
lÛkrì× xÏËÛCÞ xÆoD× êDèzqß×AqC Ök éÆíÎDdok DèOwìÛßØÆ üÔS×Dë . PzCk
í·®Â Þ pënJDÛ mß¿Û íNoß¥F Co êkD¥OÂC êDè×D²Û ÐdCp× ÙçxÏËÛC Þ xÆoD× Þ
êÞoßz éÇÜëC ÐìÎkéF , Dèzqß×A ÝëC ÙºpìÏµ Þ ÝëC kßVÞ DF D×C , lÛkßFækpÆí¾p·×
ok , MDØìÏ·N Þ Dèzqß×A ÝëC éF éVßN ÚÞlF , kßF ælz DèOwìÛßØÆ okD× Þ æDÊ éÏGÂ
êCpÃ¾ ÞrVÞ lÛkßFæl¡Û ÙçíO·Ü¤íëClOFCíÏìhÐdCp× koCÞ íOd éÆíëDçoß¡Æ
Þ !!íO·Ü¤pÊoDÆ õÃG¬ÝìF íNDÃG¬ MCqoDG× qC Ök , lÛlzí× Eßwe×ÚDèVÝëC
üÔ¤C éÆíëDçDV ok Þ , !!lÛkq í× !!íO·Ü¤ MDWÛDhoDÆ HdD¤ ÚC oCk éëD×pv
éF íÇO× ÚDzkD¥OÂC üÔØµ Þ lÜOzClÛ éÛDhoDÆ Þ P·Ü¤éF íëDÜzAÝëpOØÆÖkp×
lÜOhClÛCí× æCo éÛCrìOvÝëk Þ íNDÃG¬ MCqoDG× , kßF íOÜvêqoÞD¡ÆÞ êoCl×Ck
Dë Þ ívÞo êDèì¡Æ pÇ¡Î êCpF Þ lÛkpÇì× XëÞpN Co íFpº Þ ívÞo MDìFkC Þ
, ÝØë , ÚDOwÛD»¾C Þ . lÛkpÇì× íÜìZ éÜì×q DèvÞo íÛDGìO¡J koß× êDçDNkßÆ
êDçoß¡Æ ÝëC êDç éÛßØÛ , íëDÃëp¾A êDçoß¡Æ qC í©·F Þ .... Þ ÖDÜOë Þ , UßG×DÆ
DèìÜìÜÎ Þ DèìwÆoD× Þ DèOwìÛßØÆ MDëDÜV Þ HñD¥×qC Ùç qßÜç éÆlÜOwç æoDaìF
«ßÃv ívÞo êDèOwìÛßØÆ íOwìÎDëpK×C - êoDØ·OvC ÖD²Û éÆ ÓDd Þ . lÜÎDÛ í×
kDeNC éF íFpº êoCk éëD×pv DF !!ÚApënJDÛ íOzA kD©N Þ PvC ælzízÔO× Þ ækpÆ
éÆ íÎÞk qC êoDìwF Þ ælz ÍlG× íFpº ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC DF !!pënJDÛ PwwÊ
DF éÏFDÃ× PèV rìÛ DèvÞo Þ , lÛCælz ßNDÛ ÚDØìJ ß©µ lÛkßF ßzoÞ ÚDØìJ ß©µ
íëDJÞoC êDèÇÛDF qC oÓk koDìÏì×40 ( í×ÔvC HÏ¬ÍÔÃOvC¢GÜV ) EßÜV p®h
, lÜëApF íëCpÊ ÖÔvC DF éÏFDÃ× ôlèµ qC DN , lÜÜÇì× P¾Dëok ÈØÆ Þ ÖCÞ íëDÇëp×A Þ
Ð×Cßµ , PvC éO¡Ê ÝìÏ×pÆ ok Epº ôlÜëDØÛ Ùç ( ÝìNßJ ) ÚDzoßèØV xìño Þ
, í×ÔvC êDçoß¡Æok íFpº ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ÍDØµ üÔ·¾ Þ êÞoßz íØëlÂ
êCéÛCqßN éÜìÆ ¸¨ß× ÝìØÏw×Þ ÖÔvC éìÏµ ,ÚDØÏw× Ökp× À¤éF P¡ÊqDFêDWF
PëDØd HwÆ PèV éF DèÜN kßh MÞClµ Þ kDÜµ éF Þ , lÛCælz rìOvÖÔvC Þ éO¾pÊ
õëDJ pFüCpSÆC DèÛA éÆíÎDdok Þ . lÜçlì× é×CkCíFpº pËNoDºÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC
íÛßìè¤ ÚCpÊoDÆ Þ íÜì®wÏ¾ pÊoDÆ õÃG¬ MldÞ qC Ök íOd , ÙwìÎDÛßìvDÛpOÛC
Þ PvpJ kCtÛ , í×ÔvC P×C Þ ÝìØÏw× kDeNC DF éÏFDÃ× êCpF ÚßÜÆC , lÛkq í×
DF P×ß¥h pFDÜF Þ ÚD¡ÛDFDFoC ÚD×p¾ éF éÆíëDV DN , !!lÛCælz PvpJ ÚDOvDF íOd
MDìFkC XëÞpN íJ ok Þ ælz ÐvßO× íÛDOvDF êDè¡ìÆ éF , ÝìØÏw× Þ ÖÔvC
DWF DèÛA qC Ùç íFßOÇ× íOd éÆ êCéÛDw¾C êDè¡ìÆ , !!lÛC æl×ApF íFpº Þ íÛDOvDF
HOÆ ok DèÛA qC íëDç é¾Cph DèÜN Þ lÛC ælz ße× êl·F pç ok Þ PvC ælÛDØÛ
!!kß¡ì× P¾Dë íiëoDN

êoDØ·OvC Þ êkClGOvC ÚCoCk éëD×pv

oDìwF rìÛ éOwFCÞ êoCk éëD×pv Þ íÏ× êoCk éëD×pv qC , êoCk éëD×pv qC TeF ok
éaÛA D×C . PvC éO¾pÊ Moß¤ DèÛA êÞo êlì¿× êDèSeFüD©·FÞ PvC ælzPGe¤
: PwÜëC ÙìÜÆ PGe¤ ÚA DF é®FCo ok ÙìçCßiì× Þ PvD× p²Û l× DWÜëC ok éÆ
êkClGOvCÖD²Û Èë õëDvok lÛCßOìØÛ ,Ökp×êCpFÞ Ökp×qCízDÛÞ íÏ×êoCkéëD×pv
ôÞle× ok Þ ´DØOVC ÐÆ ok éÆ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ôlÛD¡Û Pvk Þ pËFßÆpv
UoDh íwÆÞ ækpÆ kDWëC P¡dÞ Þ Hµo êD©¾ , ÚAqC UoDhíOd Þ kßh PìØÆDd
éOzCk êrìZ Dë Þ l¡ÇF x¿Û lÛCßOìØÛ êoDØ·OvC Þ êkClGOvC ½ClçC ôkÞle× qC
êoCk éëD×pv , í®ìe× ÝìÜZ ok Þ . lFDë é·vßN Þ lÜÆ lzo Þ kßz kDWëC , lzD F
kßVÞ lÛCßOì× Þ koCk kßVÞ êkClGOvC ¯ìe× ok éaÛA . PvC ækp× tJ Þ ÙìÃµ íÏ×
êoCk éëD×pv pSÆC ld Þ êoDØ·OvC Þ êkClGOvC ÚCoCk éëD×pv , lzDF éOzCk
êkClGOvCÖD²Û ÖDÇdÞ ÍDØµ ÚDØç ÚAÚDGdD¤ éÆ , PvC êoDØ·OvCÞ êkClGOvC
êDç éëD×pv Þ lÜOwç íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC ívßvDV êDçéÇGz éF éOwFCÞ Þ
ÍCß×C H¥º Þ éÛCoDÇOëDÜV êDçlÜF Þ kq Þ éÛCoDÇOÛDìhêDèOvDìv Áp¬ qC Co kßh
xìv~DN Äëp¬ qC éÛ lÛC ækpÆ HwÆ .... Þ êpìÊ æßzo Þ Dç ækßN MoDº Þ oß¡Æ
Ùç êpçCß± ÝìÜZ pÊC Þ , .... Þ êkD¥OÂC MÔ×D·× Þ ÓDÆ MoDWN Dë Þ MDWÛDhoDÆ
qC ÚDçmC ½CpeÛC Þ Dç ækßN ÍD¿ºC êCpF í¡zßJ üD¾p¤ lzDF éOzCk kßVÞ
êoCk éëD×pv ] cÔ®¤C íOd éÆ PwÜëC . PvDèÛA lvD¿× Þ DèOëDÜV Þ DèOÛDìh
Pì·ÂCÞ pËÛDìF lÛCßOìØÛ , ÚAíÊlÜÜÆ½peÜ×üÔ¤C Þ íëDvo ÖlµÐìÎkéF [ éOwFCÞ
¯ìe× ÚCoCkéëD×pv PìçD× lÛCßOìØÛ Þ lzDFêoDØ·OvC Þ êkClGOvCÚCoCkéëD×pv
. kqDv xÇ·Ü× Co êkClGOvC ÖD²Û ÝëlVß× ¸ÂCÞ ok Þ êkClGOvC
íÜ·ë éOwFCÞ êoCkéëD×pv ;PvC ykßhêDÜ·× lÂD¾ éOwFCÞ êoCk éëD×pvüÔ¤C
êoCk éëD×pv íÛDG× êCoCk éÆ êkD¥OÂC ÖD²Û íÜ·ë éOwFCÞ êoCk éëD×pv ?éZ
éF éOwFCÞ íOd éÛ Þ PvC ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC éF íËOwFCÞ ÚA ÐÇ¡× íÎÞ PvC
Þ ÖDÇd ÚDØç , éOwFCÞ êoCk éëD×pv ÚDGdD¤ éÆ íÎDd ok , !!êkClGOvC ÖD²Û
éØç Þ lÜOwç ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ÚDÊlÛD¡Û Pvk Þ êkClGOvC ÖD²Û ÍDØµ
PwÜëC ¸ÂßN üÔS× . PvCHëpº Þ éÛDËìF Ökp×DF ÚDzíÊlÛq kD·FC õØçÞ ÚDzrìZ
Þ éOwFCÞ êoCkéëD×pv êCoCk oß¡ÆêkD¥OÂC Þ ívDìv ¯FCÞo Úkoßh ÙçpF DF éÆ
p²Û koß× oß¡Æ õOwFCÞ êoCk éëD×pv ÖD²Û , íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvC êDèOÎÞk
ívDvC pìº Dë ívDvC ÐñDw× Þ ÐÆD¡× oDZk , PvC éOwFCÞ kD¥OÂC êCoCküÔÆéÆ
ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC õ®Ïv PeN Þ ækq kClGOvCêDçoß¡Æok éÆíÎDdok . kßz
ÝìF êkD¥OÂC Þ ívDìv ¯FCÞo Úkoßh ÙçpF DF éÇÏF Þ !!koClÛ kßVÞ êrìZÝìÜZ
, (í×kp×êDè×DìÂÐìÎlF)íOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvCÍÞkÞ ækq kClGOvCêDçoß¡Æ
ÍÞk ÚA DF íÏÇ¡× Þ !PwìÛ §pO·× DèÜN éÛ éOwFCÞ cÔ®¤C éF êoCk éëD×pv
ÐØd UoDhéF kßh DF koCk ÚCßN ok éaÛA éÆPwÜëC pÇ¾ ok éÇÏF !kpÆlçCßiÛ ClìJ
ÝëC éÆPwÜëC , !!lÜÜÇÛ æokD¥× Co ÚA Ökp× Þ lO¿ìÛ Ökp× PvkéF êrìZ DN !lÜÆ
êrìZ ÝìÜZ Þ !lÜzDF éOwFCÞ êoCkéëD×pv ÖD²Û qC ízDÛ íOd lÜÛCßOìØÛ DèNÞpR
ÝëC . koClÛ Ùç Co ÚA êDèìÊtëÞ qC Èë bìç Þ lzDGìØÛ rìÛ éOwFCÞ êoCkéëD×pv
õëDv ok ÚAÍDØµ éÆ , PvC íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvCÞ êkClGOvC , êoCkéëD×pv
ækpÆ ½p¥NÞ H¥º Co oß¡ÆÈë êDçéëD×pvÞ MÞpR ,oDO¡ÆÞ EßÆpv Þ kClGOvC
êDçoß¡Æ ok , pOÃìÂk MoDGµ éF . lÛC ækoÞA ok kßh oD¥eÛC Þ ÌÜZ éF Co ÚA Þ
kßVÞ éOwFCÞ êoCkéëD×pvíOd ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC õ®ÏvPeN Þ ækq kClGOvC
½p¬ qC ´Þp¡×DÛ Þ ælz ½p¥N Þ íG¥º êDç éëD×pv , koCk kßVÞ éaÛA Þ , koClÛ
Þ êkClGOvC ÚCoCk éëD×pv , æßìz ÝëlF Þ , PvC êkClGOvC ÖDÇd Þ ÍDØµ
. lÛC ækpÆ oßè± êoDØ·OvC
éÛDÊClV lëDF éÆ PvC íëDèìÊtëÞ êCoCk êoDØ·OvC Þ êkClGOvC êoCk éëD×pv
Þ êkClGOvC êoCk éëD×pv : éÆ P¿Ê lëDF üCp¥Oi× DWÜìØç ok Þ . lÛßz ívopF
Þ oDØ·OvC õ®Ïv Þ êkClGOvC ÖD²Û PìØÆDd qC ízDÛ rìZ pç qC ÐGÂ êoDØ·OvC
íÏ× íÊlz EßÆpv Þ êkClGOvC P×ßÇdÞ êkClGOvC ÖD²Û Ð¤Dd Þ ÙwìÎDëpK×C
éÛDÜñDh Þ íÛDèÜJ MÔ×D·× Þ íÏ× êDç éëD×pv Þ oß¡Æ ÙìÃOw× MoDº õWìOÛ Þ
í×ßØµ ÍCß×C pËëk Þ DèNDìÎD× Ð¥dD× Þ íÏ× l×Aok ¸FDÜ×Þ í×ßØµ ÍCß×C ½p¥N Þ
ívDìv Þ êkD¥OÂC Þ êlìÏÆ êDè×DÃ× Þ rÆCp× ÍD»zC qC ízDÛ êDç æßzo éÏØV qC
Þ íGvDÆ Þ oDÆ õWìOÛ Þ Ð¤Dd , ÚA ok Dç éëD×pv öD¡Ü× Þ Ðe× Þ . PvC oß¡Æ
qC .... Þ ÚCqoÞD¡Æ Þ ÚCpÊoDÆÞ CpÃ¾ oDØSOvC qC ízDÛ íOdÞ êoCnÊéëD×pv Þ MoDWN
êoCk éëD×pv MCkoCÞ Þ MClìÎßN ´ßÛ ÝìÜaØç . lzDGìØÛ DèÛA êpìÊoDÇF Äëp¬
êoDØ·OvCêDèOvDìvÞ êkClGOvCÖD²Û ½ClçCPèVoküÔÆêoDØ·OvCÞêkClGOvC
Þ Dç ækßN Þ Ökp× PvCßh Þ qDìÛ qC ízDÛ éVÞ Xìç éF Þ koCk oCpÂ íOwìÎDëpK×C Þ
êkClGOvCêoCkéëD×pvÚDGdD¤ Þ . PwìÛ [í×kp× êD¨DÃNÞ é¨pµ] Ð¤C qC ízDÛ
, lÜOwç êkClGOvC ÖD²ÛívßvDVÞ ívDìv ÍDØµ Þ ÖDÇdÚDØç éÆêoDØ·OvC Þ
ÐGÂ éÇÏF , lÜÜÇìØÛ ÚD¡ëDçÓDÆyÞp¾ f®vÞ ÚDëpO¡× PvCßh éF íèVßN íOd
, DèÛA íëDèÛ Þ ívDvC oß²Ü× Þ ½lç Þ PvCßh Þ , rìZ pç phA Þ rìZ pç qC
ÌÜçp¾ Þ ½pµ êqDv ízÔO× , ívDìv ½ClçC , êoDØ·OvC ÌÜçp¾ êDçßËÎC
, ælÜÜÆ lvD¾ Þ ÍnOG× Þ í¾p¥× kD¥OÂC éF Ökp× Ú lì¡Æ íËÛßËZ , íµDØOVC
kD¥OÂC êßv éF ´DØOVC PëClç Þ , é·×DV kDØOµC Ðe× Þ ælÎß× êDçÞpìÛ êkßFDÛ
ok DN , PvC íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC êDç é¨pÂ Dë ÖDh kCß× éF íÇO× Þ íNCkoCÞ
íÊlÛq lÜÛCßOÛíOwìÎDëpK×CÞ êoDØ·OvCÍÞk MClìÎßNÚÞlF ,íÛDèV¸×CßV , éWìOÛ
ôkÞle× qC Úlz UoDh Þ ÍÔÃOvC HwÆÞ Úlz kCqAêCpF ÖClÂC Moß¤ok Þ , lÜÜÆ
qC Co íÊlÛq ÚCßN , Àì·¨ õìdÞo Þ êkD× pÃ¾ PÏ·F , ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC õ®Ïv
ÝëC , lÜOwç êkCk Clh Þ íÜì×q pëq ¸FDÜ× êCoCk éÆíëDçoß¡Æ ok . lÜçlF Pvk
êCpF pO¡ìF PìÃ¾ß× ÝëpÂ Þ , pNpËÛCpëÞ , pOÆDÛp®h íÏìh , Ößz l¤DÃ× Þ ½ClçC
. lÛC ækßF oCßiÛDèV Þ pËNoDº Þ pÊ é®Ïv êDèOwìÎDëpK×C Þ ÚCpÊoDØ·OvC
êkClGOvC êoCk éëD×pv MCkoCÞ Þ MClìÎßN kpÆoDÆ Þ PìµßÛ Þ PìçD× æphÓDF Þ
ÚClF êkClGOvC ÖD²Û éÆ êkD¥OÂC Þ PvDìv Þ ÌÜçp¾ éF éVßN DF , êoDØ·OvC Þ
êkClGOvC êoCkéëD×pv kD¥OÂC Þ , kß¡ì× Ùì²ÜN , PwÛA ôlÛD¡Û Pvk Þ éOwFCÞ
êDçßËÎC Þ lÜÇì× ClìJ PèV Þ ¯h Þ ÚD×Dv Þ pv ÚA pF éìÇN DF êoDØ·OvC Þ
ÖD²Û êDèdÔv DF é®FCo ok . lëDØÜì× öCpVC Þ XëÞpN Þ ¼ìÏGN Co DWÛA í¾p¥×
DF êkClGOvCêDè¡NoC Þ kß¡ì×ÐØµ æßìz ÝìØèF Ùçí×D²Û MCkoCÞ Þ êkClGOvC
uDGÎ Þ , lÛß¡ì× ækCk PèV Þ fÏw× Þ PìFpN êkClGOvC ÖD²Û okD× pF éìÇN
Äëp¬ ÝìØç éF rìÛ êkClGOvC ÖD²Û fÏw× êDçÞpìÛ êDç éÛD¡Û Þ MD¿ëp¡N Þ
. lÛkpËì× ¦i¡× Þ Ýìì·N
íVoDh¸ëDÜ¤ éF éOwFCÞ êoCkéëD×pv , koCk kßVÞ ækq lGOvC êDçoß¡Æok éaÛA
íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC êDèOvDìv éF éOwFCÞ ûêoCkéëD×pv éÇÏF , PwìÛ
ÖD²Û ÖDÇd Þ ÍDØµ ¯vßN éÆ , PvC DèÛA ívßvDV êDç éÇGz éF íÇO× Þ
kD¥OÂCÞ ,kß¡ì×êqClÛCæCo Þ æoCkC ÙwìÎDëpK×CÞ oDØ·OvC ôlÛD¡ÛPvkÞ êkClGOvC
«ßÃv qC l·F . PvC ívßvDV êDçéÇGz MoD²Û Þ é®Ïv PeN üÔÆ Dçoß¡ÆÝëC
ÚCoDÇOÛDìh Þ ÚDìÛDV Þ ÖDÇd qC ÐGÂ !!ÚCoCk éëD×pv ÝëC rìÛ êkClGOvC ÖD²Û
ÖDÃOÛC Þ H©º Þ Ù¡h koß× DN lÜÜÇì× oCp¾ !!ÚDzDç éëD×pv DF æCpØç Þ ívDìv
ÝëC Þ , !?kkpËÛ æokD¥× Ökp× ½p¬ qC rìÛ ÚDzDç éëD×pv Þ lÛpìËÛ oCpÂ Ökp×
êoDØ·OvC Þ êkClGOvC ÚCoCk éëD×pvÝëC êDçéÛßØÛ Þ lÛClì× íwÆpç Co Pì·ÂCÞ
,êßÏèJ íçD¡ÜçDzÖD²Û «ßÃv DF Ùç ÚCpëC ok . PvC yoDØz ÐFDÂ ÚDËØçêCpF
, lÛkßF ÖD²Û ÚA oDÇOÛDìh Þ lGOw× ÖDÇd Þ ÍDØµ ÚDØç éÆ Dç éëD×pv ÚDGdD¤
Þ êoDØ·OvC ÍÞk íçCo Þ ækpÆ oCp¾ oß¡Æ qC ÚD¡µÞp¡×DÛ êDçéëD×pv DF æCpØç
êkClGOvC êoCkéëD×pv Þ êßÏèJ ÖD²Û PìçD× æßìz ÝëlF Þ . lÛlz íOwìÎDëpK×C
. lëkpÊ pOÜzÞo Þ pOe¨CÞ éZpç ÚA êoDØ·OvC Þ
Þ éëD×pv l¨ Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ôlÛD¡Û Pvk Þ êkClGOvC êDè×D²Û êoA
éOwFCÞêoCkéëD×pv Co DèÛAíOd Þ ,ÚlÛCßhêoCkéëD×pvêDè×D²Û , CoêoCkéëD×pv
, PwìÛ pënJÍCÞq íÊkDv éF ¢GñD¥× Þ oDRA éÆPvC íÊorF êqDvæCpØÊ ,ÚlÛCßh
ÝëC lëDFüÔ¤C Þ . lÜOwç í¾CpeÛC PìÜçm ÝëC pìvC êoDìwF , Ùç ÓDd éÇÜëC DØÆ
oCkpF ÚCßÜµ Þ ÙvC êkClGOvC ÖD²Û : éÆPhDÜz êkClGOvC ÖD²Û êDÜFpëq Co Ð¤C
, PvC pv kßhÞ é×DÆkßhí×D²Û Þ , PvC lµCßÂ Þ Íß¤C Þ Ù²Û lÂD¾ Cpëq , PwìÛ
lÛoCnËì× DJ pëq Co êrìZ pç , ÚD¡O×ßÇd oCpØOvC êCpF , é×DÆkßh ÝëlGOw× Þ
ÚCßÜµÞ ÖDÛ DèÜN Þ , kpÆEßwÜ× ÚClF Co DèÛA kß¡F éÆ lÛoCnËìØÛ íÂDF Co êrìZ Þ
. lÛoClìØÛpF Co êpËëk ÚCßÜµ Þ ÖDÛ Þ PvC [ êkClGOvC ÖD²Û ] Dè×D²Û ÝëC HvDÜ×
íOdÞ ÄÏ»× Þ ÄÏ®× pÊC éÆ ,koCk êlµCßÂ Þ Íß¤C ,êCé¡ëlÛC Þ pÇ¾ Þ æCo pç Cpëq
DèÛA éF ÖCrOÎC éÆ , PvC íëDèìÊtëÞ Þ Dç é¤Dh êCoCk , lzDF Ùç êkCqA l¨
PvC êkClGOvCÖD²ÛÞ kClGOvC ÝëC Þ . lëDØÛÐ¥¾ Þ Ðd Co ÐÆD¡× í©·F lÛCßOì×
ÖD²Û ívDvC ÚßÛDÂ éF PGwÛ éÏØV qC Þ MDìèëlF éF PGwÛ ÖCrOÎC íOd ÚA ok éÆ
êDè×D²Û íOd æqÞp×C éÇÜëC qC ÙëonËF . PvC DÜ·× Þ ÚDÇ× lÂD¾ , êkClGOvC
qC pR~DO× Dë Þ lÜzDF kßh êDèìÊtëÞ êCoCk éÆ ÙëoClÛ Ùç Co éOznÊ êkClGOvC
êDè×D²Û , koCk kßVÞ p¥µ ÝëC ok éaÛA . lÜzDF kßh ¯ìe× ÝÜv Þ ÌÜçp¾
DèÛA êDèdp¬ êpW× Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC Ð×Dµ Þ ælÛD¡Û Pvk êkClGOvC
ok , ækq kClGOvC êDçoß¡Æ PwìÛ Þ Pwç , Dè×D²Û ÝëC õëDv ok Þ , lÜzDGì×
Þ ÚCpÊoDØ·OvC oDìOhC ok .... Þ í¨oC Þ íÛDwÛC Þ êkD¥OÂC ÀÏOi× êDç éGÜV
éF Dçoß¡Æ ÝëC éÆ êleF , PvC éO¾pÊ oCpÂ pËNoDº Þ pÊ é®Ïv êDèOwìÎDëpK×C
, Dçoß¡Æ ÝëC ok Þ . lÛC ælz ÍlG× lÜçCßiF éÆ êl·F pç ok DèÛA êDèçDËëDJ
Þ pO¡ìF , lÜzDF éOzCk kßVÞ pÊC , íÏ× Þ ÐÃOw× ÚCoCk éëD×pv Þ Dç éëD×pv
æoCÞA Dë Þ lÛß¡ì× íÛClÛq Þ ÀìÂßN Dë , ÚDçCßiëkCqA Þ PvDìv Þ pÇ¾ ÐçC qC pO¡ìJ
lÜO¾C í× kClGOvC ÌÜZ éF Dë pËëk MoDGµ éF . lÛrëpúËì× kßh Ýì×qpv qC Þ ælz
. lÛß¡ì× oDÇz ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC ¯vßN íÊoCÞA ok Dë Þ

DèÛA PìçD× Þ ÐÇz Þ êkD¥OÂC êDçoCqDF
ÀÏOi× ívDìv Þ íËÜçp¾ êDè×D²Û ok

Ökp× DN kkpÊ cp®× íÏñDw× Þ MDÇÛ PvC ÖqÓ rìÛ DèÛA ´CßÛC Þ oCqDF DF é®FCo ok
pç qC ÐGÂ D×C . lÜzDF éOzCk é®FCo ÝëC ok êpOèF êpìË·¨ß× Þ MÞD©Â lÜÛCßOF
üCp¥Oi× Co DèÛA PìçD×Þ oCqDF ´CßÛC Ùçl·F ?PwìZoCqDF éÆÙìÛClF PvCÖqÓêrìZ
êDèëlÜ×qDìÛ Þ kCß× Þ ÓDÆ õ¨pµ Ðe× qC PvC MoDGµ oCqDF . Ùëß¡ì× pÆnO×
oß©d Þ íOÆoD¡× ôßì¡F Dë , í×kp× Þ , ÐÃOw× , êkp¾ : Moß¥F éÆ , ÀÏOi×
, í×kp× êDç éµßØW× , íÃìÃd £DizC : qC ÙµC , êkD¥OÂC ÀÏOi× êDç éÛßÊ
PÎÞk ½p¬ qC üCp¥eÜ×Dë Þ , íOÎÞk êkD¥OÂC MDwvå× Þ , í¤ß¥h êDèOÆpz
DF Þ ´DØOVC Þ oCqDF Þ ¯ìe× pF ¯Ïw× Þ ívDìv MolÂ rÆCp× Þ íOÎÞk MCoD¥eÛC Þ
êpGço Þ æoCkC Þ êqClÛC æCo ælÜGëp¾Þ í·ÂCÞ pìºüÓßØ·×Þ ÀÏOi×ÝëÞDÜµÞ í×DvC
, DçÓDÆ yqoC éF éVßN DF , êoCqDF pç Þ , lÜëßËì× oCqDF Co íÏe× ÝìÜZ . kß¡ì×
ÝìÜaØç Þ ( oCqDF MDëßOe× ) ÚA MD×lh PìçD× , DçÓDÆ PØìÂ , DçÓDÆ ´ßÛ
éÆ íNoß¤ ok Þ . kkpËì× ¦i¡× , ÚA ÚDÊlÜÜÆ æoCkC Þ ÚDØÆDd Pëßç õëDJ pF
oCqDF Co ÚA , lzDF éOzCk êkD¥OÂC õèVÞ , kß¡ì× é¨pµ êoCqDF ok éaÛA êCßOe×
´ßÛ Þ . ÚkCk éñCoC Þ é¨pµ Ðe× íÜ·ë oCqDF , pËëk MoDGµ éF . lÜëßËì× êkD¥OÂC
, ÚA ôlÜÜÆæoCkC ÝìÛCßÂ , oCqDF pF ÙÆDd ÌÜçp¾ , MD×lhÞ DçÓDÆ PìçD× Þ é¨pµ
Co DçoCqDF Pëßç Þ CßOe× Þ ÐÇz , .... Þ ÚA ÚDÊlÜÛCkpÊ , oCqDF PÆpd PèV
oCqDF ÐÇz æqÞp×C éÆ PvC pÆm ÐFDÂ . lÛoÞAkßVßF Co ÀÏOi× êDçoCqDF Þ Ýì·×
ÚDÇ×C õëDvok éÇÏF , kß¡ìØÛ é¤Ôh éñCoC Þ é¨pµÐe× ok Þ PvC ælz pNælìaìJ
Ùç DçoCqDF ÐÇz , ætëÞ MÔe× qC UoDh ok íNÓkDG× ¯FCÞo Þ yÞp¾ Þ lëph
ÚDëpV qC PvC MoDGµ , yC íÛßÜÆ Pì·ÂCÞ éF éVßN DF oCqDF Þ . PvC éO¾Dë ÍßeN
Ýì·× MÔe× êCoCk lÛCßOì× Ùç éÆ....Þ MD×lh Þ DçÓDÆMÓkDG×Þ yÞp¾Þ lëph
. kpënJ ÖDWÛC ( íÜ¾ ) í¬DGNoC ÐëDvÞ æCo qC lÛCßOì× Ùç Þ lzDF
, ÀÏOi× êDçoCqDF PìµßÛ Þ PìçD× , ÙìÜÆ TeF ÚA êÞo ÙìçCßiì× DWÜëCok éaÛA
éÆ lÜOwç Íß¤C ÝëC Cpëq . PvDèÛA êpìËOèV Þ , DèÛA pF ÙÆDd ÚDGdD¤ Þ DèzqoC
Ýìì·N Co DçoCqDF Pëßç Þ lÛqDwì×¦i¡× Co DçÓDÆ½lçÞ kpFoDÆÞ pçD²×Þ CßOe×
. lÜëDØÜì×
, PvC éOzCk kßVÞ êkD¥OÂC oCqDF ´ßÛ év êp¡F jëoDN Íß¬ok Þ ¦i¡× oß®F
Þ êkp¾ Moß¥F Dë , kßh jëoDN Íß¬ ok Pëp¡F éÆPwÜëC qC ízDÛ Pì·¨Þ ÝëC Þ
MDwvå× Þ MDµDØV ÐìÇ¡N Þ íçÞpÊ Moß¥F Dë , éOzCk PìÎD·¾ Þ oDÆ ÐÃOw×
éÆ í×D²Û õ®Ïv Þ MolÂ õ®Ïv õëDv ok Dë Þ , éOhCkpJ PìÎD·¾ Þ oDÆ éF êoDìOhC
Þ oDÆ , ækßØÛ oDìOhC Co MolÂ Þ é®Ïv ÚA ykßh üDÛDìdC Þ , ælz ÐìØeN ÞC pF
êDèO×ßÇd Þ PìØÆDd pËÛDìF pO¡ìF , MolÂ Þ é®Ïv ÚA éÆ , PvC ækpÆ PìÎD·¾
: qC lÜNoDGµ êkD¥OÂC oCqDF êDèëlÜGNoß¤ ÙçC æßìz ÝëlF Þ . PvC ívDìv
. ívDìv êkD¥OÂC oCqDF - 3 , íOÆoD¡× êkD¥OÂC oCqDF - 2 , kCqA êkD¥OÂC oCqDF -1
, PvC kCqA íçlÛD×qDvÞ ÖD²ÛêCoCk éÆêoCqDF qC PvCMoDGµ kCqAêkD¥OÂCoCqDF -1
, PìçD× Þ , ækßF D¨DÃN Þ é¨pµpF íÇO× Þ ÐÃOw× Þ í×kp× üÓßØ·× oCqDF ´ßÛ ÝëC Þ
½pµ Þ ÌÜçp¾ íÏÆoß®F Dë Þ í×kp× û½pµÞ ÌÜçp¾ qC ízDÛ , ÚA PèV Þ , DèzqoC
Þ ÀÏOi× ¸×CßV ,íÛD×q Þ p¥µpçok éÇÜëC éF éVßN DF Þ . PvCækßF kßhp¥µ¸×CßV
Pëßç Þ oCqDF pF ÙÆDd êDèzqoC , lÛCéOzCk kßVÞ MÞD¿O×êDè¾pµ Þ DèËÜçp¾êCoCk
¦i¡× Dè¾pµ Þ DèËÜçp¾ ÝìØç éF éìÇN DF Ùç êkD¥OÂC oCqDF êpìËOèV Þ oCqDF
Dë í×ÔvC lÛCßOì× êkD¥OÂC kCqA oCqDF Èë : P¿Ê lëDF ÍDS× êCpF . PvC ælz í×
. lzDF pËëk êDèzqoC Þ ½pµ Þ ÌÜçp¾ éF íÇO× Dë Þ êkD×
Þ ÐÃOw× £DizC éÆ êkD¥OÂC oCqDF qC PvC MoDGµ íOÆoD¡× kD¥OÂC oCqDF - 2
êkD¥OÂC MDwvå×Þ , íÛÞD·NÞ í¤ß¥h MDwvå×Þ DèOÆpz , Ökp× ÀÏOi×oD¡ÂC
½pµ Þ ÌÜçp¾ qCízDÛ éÆíÎß¤C Þ lµCßÂ pFDÜF Èë pç Þ lÛoCk oß©d ÚAok íOÎÞk
¢ÃÛ ÚA ok DèÛA qC Èë pç íëDÛCßN õVok éF éVßN DF ÝìÜaØç Þ PvC Ökp× lëDÃµ Þ
Co ÚA êpìËOèVÞ ÚA pF ÙÆDdêDèzqoC Þ oCqDF PìçD× Þ DçÓDÆ´ßÛ Þ lÜÜÇì×êqDF
kßVÞ kl·N Þ ´ßÜN , rìÛ ÚAêkD¥OÂC ÖD²ÛÞ êkD¥OÂCoCqDF ÝëCok . lÜëDØÜì×Ýìì·N
Þ PìµßÛ éÆ PvC é·×DV íNlìÃµ Þ í¾pµ Þ íËÜçp¾ PìçD× ÝëC , qDF Þ , koCk
kqDv í× xÇ·Ü× Co ÚA êDèìÊtëÞ Þ lÜÇì× Ýìì·N Co êkD¥OÂC oCqDF ûPìçD×
Co í×kp× êpìËOèV Þ PìçD× Þ PìµßÛ êCoCk Þ íOÆoD¡× êkD¥OÂC oCqDF Èë Þ
. koÞA í× kßVßF
êkD¥OÂC oCqDF qC PvC MoDGµ (íOÎÞk p¨Ddp¥µok Þ ) ívDìv êkD¥OÂC oCqDF -3
ÚAok Þ PvC ¯Ïw× ÚA pF ( ívDìv P×ßÇd Þ PÎÞk ) ívDìv ÖD²Û Þ MolÂ éÆ
PìçD×, íND»ìÏGN , íÎD× ,íÛßÛDÂ ÀÏOi× kD·FCok Þ koCk éGÛDV éØçÞ ívDvC ¢ÃÛ
pFDÜF Þ , koCk ´qDÜ×ÔF oß©d .... Þ DçÓDÆPØìÂ , íÛDwÛC okDÆ , MD×lh Þ DçÓDÆ
ÚkßF éOwF Þ qDF ÚCrì× Þ , éØÆDd MolÂ PìçD× , éØÆDd MolÂ fÎD¥×
oCqDF PìçD×Þ , êkD¥OÂC oCqDF êpìËOèV ,êkD¥OÂC oCqDF PzßÛpv ,ívDìv ÖD²Û
êDèOÆpzÞ ÐÃOw× £DizC ,ívDìv êkD¥OÂC oCqDF ok . kß¡ì× Ýìì·N êkD¥OÂC
. lÜÜÇì× êqDF kle× Þ ¸FDN Þ íµp¾ ¢ÃÛ ÚAok Ökp× Þ ÐÃOw×
lzDGìØÛêldCÞ ôpèZêCoCk rìÛ(íOÎÞk)ívDìv êkD¥OÂC oCqDF éÆPzCkéVßNlëDF
Þ ælz kDWëC PÎÞk Þ ívDìv ÖD²Û Pëßç Þ PìçD× éF éOwFCÞ ÚAPìµßÛÞ PìçD× Þ
, kß¡ì× PGe¤ íOÎÞk kD¥OÂC qC íOÂÞ æqÞp×C éZpÊ . PvC ælÜÜÆ æoCkC P×ßÇd
kD¥OÂC qC éÆ í×DËÜç rìÛ Þ , !kß¡ì× ælÛq ÚDçmC ok íOwìÛßØÆ kD¥OÂC pO¡ìF
ÚDçmC éF êoCk éëD×pv kD¥OÂC , lëBì× ÚDì× éF PGe¤ êkD¥OÂC oCqDF Þ êoCqDF
Pì·ÂCÞ ÝëC qC ízDÛ pO¡ìF DèÛlÛD× æp¬Dh ok Þ Úl×A kDë éF ÝëC . kkpËì× okDGO×
,êCéGÜVÞ l·F pçok ,p¤D·×êDìÛk okíÛDèVíND»ìÏGNêDèçDËOvk éÆPvCoDG¿vC
êoCk éëD×pv ÙµC íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC Þ êkClGOvC êDè×D²Û oD¥eÛC ok
¸×CßV Þ Dçoß¡Æ ok DèÛA êkClGOvC ÚDÊlÛD¡Û Pvk Þ ívÞo ÙwìÛßØÆ Þ íFpº
, lÜOwç kCßwìF DèÛAqC êoDìwF rìÛ ÓDd éÆ, ÚDèVÚD×kp× Þ . lÛCækßF é®Ïv PeN
Co ælÛD¡Û Pvk êkClGOvC êDè×D²Û Þ íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC MD»ìÏGN rV
Ökp× éF êrìZ lÛCéOwÛCßOÛÍDd DN ,ÐÃOw× Þ p²Û HdD¤Þ pÇ¾ ÐçC Þ , lÛCælìÜ¡Û
éÆ PwÜëC , ..... Þ íµDØOVC , íËÜçp¾ , ívDìv , êkD¥OÂC ÐñDw× qC ÙµC , lÜÛDvpF
PvC íµDØOVC Þ êkD¥OÂC Þ ívDìv Þ íØÏµ Þ íGçn× MD¾Cph pìvC qßÜç Pëp¡F
êCpF . lÎDÜì× êkClGOvC Þ íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC PìFCnÆ Þ ¹Þok oDF pëq ok Þ
Úlìvo Þ ÚApÂ Þ ÖÔvC Ùè¾ Þ Åok qC ÚDØÏw×ÚD×kp× qßÜç ÖÔvC ÚDèVok ÍDS×
!!lÛoCk éÏ¤D¾ íÏìh ÚA õÛDGÏ¬ ÍÔÃOvC Þ éÛCßiëkCqA Þ êlìdßN õ¡ëlÛC éF
PvC íëDçælìÜz ,lÜÛClì× ÖÔvC qC éÆêrìZ pSÆC ld Ùç ÚDØÏw× pìº ÚD×kp× Þ
ÍßèW× MD×ßvo Þ ECkA Þ êkClGOvC êDè×D²Û kpÇÏØµÞ êpGh ÙwìÎDëpK×C qC éÆ
Þ íOwìÎDëpK×C Þ êoDØ·OvC êDè×D²Û Þ . lÛC ækoÞA PvlF MD¾ph ´CßÛC éF ækßÎA Þ
êpìËìJ P¤p¾ éÇÜëCêDWF éÆlÛCækpÆêoDÊqÞo oDZk CoæoDaìFPëp¡F ,êkClGOvC
, lÜOwçupOvk ok pOØÆ éÆ , lzDF éOzCk Co ælÜçk MDWÛ Þ ¢iGëkCqA êDèçCo
kßh oDF PÆÔ¾ Þ oDF PÂo MDìd éF ÚA ÈØÆ éF lÛCßOF éÆ PvC íÛDÛ éØÃÎ íJ ok
õ®Ïv PeN éÆ lÜÇF í¾DÆ éVßN Ð¤C ÝëC éF Pëp¡F éÇÜëC ÚÞlF , !!lçk é×CkC
Pëp¡F ÚkpÆ ÖDÆDÛ Þ lÆCo êCpF éÆ êkClGOvC êDè×D²Û Þ ÙwìÎDëpK×C Þ oDØ·OvC
êCpF , DèÛA õ®Ïvpëq Þ PwìÛ ÝÇØ× p¡F oßhok Þ íÛDwÛC íÊlÛq , lÛCæl×A kßVßF
. lÜÇì× ClìJ PìeVoC êkßFDÛ Þ Ép× , ÚClVÞ HdD¤ Þ rërµ êDèÛDwÛC
éOwFCÞ ,ÚAPìçD×Þ , lzDGìØÛíëCßOe× ÈëÞ ¦i¡×rìZêkD¥OÂC oCqDF ,ÝëC pFDÜF
ÚA uDÜVC Þ DçÓDÆ ´ßÛ Þ ÚA ÚCpËëqDF Þ ÚA ÚDØÆDd Þ ÚA ÝìÛCßÂ Þ ÚA ÌÜçp¾ éF
: éÇÜëC ÖDWÛCpv Þ . PvC ÚA PìÎD·¾ Þ oDÆ õWìOÛ Þ oCqDF pF ÙÆDd ¯FCÞo íËÛßËZ Þ
Dë Þ íOÆCpz Dë êkCp¿ÛC qC ÙµC ) lzDF êoCk éëD×pv lÛCßOì× êkD¥OÂC oCqDF Èë
í×ÔvC lÛCßOì× Þ . lzDF íOwìÎDëpK×C Þ ,êoDØ·OvC ,êkClGOvC lÛCßOì× . ( íOÎÞk
. lzDF íÛApÂ êDèzqoC Þ í×ÔvC ¸ØOW× ½pµ éF íÇO× Þ êlìdßN Þ
êkClGOvCêkD¥OÂC oCqDF rV ,êkD¥OÂC êDçoCqDF ´CßÛC qC Èë bìç éÆPvC íèëlF
Þ DèOwìÎDëpK×C Þ ÚCpÊoDØ·OvC PìØÆDd ÐìÎk éF , íOwìÎDë pK×C Þ êoDØ·OvC Þ
,lÛCækßF íØvC Þ íÜçm pO¡ìF Þ éOzClÛíÛClÜZíVoDh kßVÞ ,ívDìv ÝëlGOw×
pç ok DçCßOe× Þ ÖDÛ Þ , !? CßOe× DN PvC éOzCk ÚCßÜµ Þ ÙvC üÓßØ·×êoCqDFpç Þ
pÊC D×C . lÜOwç Þ ækßF íÜìëDJ Þ ÙÆíÏìhíÛCßiØçêCoCk , íÊlÛq qC êl·F Þ éGÜV
, lÜëDìF kßVßF lÜÛCßOì× êkD¥OÂC êDçoCqDF ´ßÛ ÝëC qC Èë pç , lÜÆ D©OÂC ¯ëCpz
HvDÜN Þ lëCß¾ êCoCk æqÞp×C ¸×CßV êCpF íOÆoD¡× êkD¥OÂC oCqDF üD¤ß¥h Þ
kD¥OÂC´ßÛÝëC pÊC Þ .lÜÇì× pNÙçCp¾ Co pìÊéØç lzoêDçéÜì×q Þ lzDGì×êpO¡ìF
Þ íÛApÂ êDèzqoC Þ ÝìÛCßÂ Þ lëA kßVßF í×ÔvC ¸ØOW× ok ÚA oCqDF Þ ÚA ÖD²Û Þ
Pëp¡F íÎDµ kß¥Ã× Þ ½lç Þ êp¡F EßÏ®× , kkpÊ êoDV ÚA pF lÛCßOF êlìdßN
PìÛDwÛC éF íÇO× êkD¥OÂC ÖD²Û Ð¤Dd éÆ ,êkD¥OÂC PÎClµ Þ , kkpËì× Ð¤Dd
. lFDìì× oCpÃOvC , PvC êlìdßN êDèzqoC Þ
PìÜçm pFDÜF , rìÛ [ íOÎÞk kD¥OÂC Þ êoCqDF kD¥OÂC ] MDdÔ®¤C DF é®FCo ok
êoCqDF kD¥OÂC , kßVß×Þ ÍßØ·× ½pµok . PvC TeFÐFDÂ éÆPwçíNDÇÛ , kßVß×
Co ÚA í¤ß¥h êDèOÆpz Þ íÃìÃd £DizC Þ Ökp× éÆ PvC êkD¥OÂC qC MoDGµ
ÚDìOÎÞk Þ PÎÞk Þ , lÜÜÇì× öD¿ëC ívDvC¢ÃÛ ÚAPìÎD·¾Þ ¢hpZok Þ lÜÛCkpËì×
í¤ß¥h PìÇÎD× pF íÜOG× kD¥OÂC éF pO¡ìF kD¥OÂC ÝëC Þ . lÜOwìÛ ¯Ïw× ÚA pF
kD¥OÂCíÜ·ë ÍÞC koß×ÚDØç üDGëpÃN CßOe×okÞ , kß¡ì×ÁÔ¬CíOÎÞkpìº kD¥OÂC Þ
Pì·Âß× pFDÜF rìÛ PÎÞk éZpÊ . kqDwì× xÇ·Ü× ykßh ÖDwÂC Þ ´CßÛC ok Co kCqA
¢ÃÛ êoCqDF kD¥OÂC ok Þ oCqDF ÝëC ok , PÆoD¡× Þ MoD²Û Þ PÎDhk êDç éÜì×q Þ
koß× íÜ·ë íOÆoD¡× kD¥OÂC éF êoCqDF kD¥OÂC , Moß¤ ÝëC ok éÆ , lÜÇì× êqDF
, kkpÊ pO¡ìF PÎÞk PÎDhk Þ ¢ÃÛ DN éÆ PwÛCk lëDF íÎÞ . kß¡ì× ÈëkrÛ ÖÞk
lÜÇì× PÆpdpO¡ìF ÚlzíOÎÞk êßv éF Þ kß¡ì× pO¡ìF êoCqDF kD¥OÂC ÍÔOhC
¢ÃÛ êCoCk DèÜN í¤ß¥hêDèOÆpzÞ ÐÃOw×Þ íÃìÃd£DizC Þ Ökp× éÆDWÛA DN
kD¥OÂC ÝìÜaØç . lëBì× ok ÚDìOÎÞk oD¥eÛC éF oCqDF Þ kD¥OÂC Þ lÛß¡ì×íND¿ëp¡N
ÀÏOi×oD¡ÂCÞ Ökp× éÆêkD¥OÂC ,kpÆ DÜ·×ÚCßOì× Ùçí×kp× kD¥OÂC éF CoêoCqDF
Co ÚA Þ lÜÜÇì× PÆpz ÚA ok , lÛoCk éÆêC éëD×pv Þ êkD× MolÂ HvDÜN éF Þ ÚA
éÇÜëC ÚÞlF , lÛqCkpKì× ÀÏOi× kCß× Þ ÓDÆ ÍkDGN Þ lìÎßN éF ÚA ok Þ lÜÛCkpËì×
. lÜÜÆÐìØeN DèÛApF êCé×DÛpF , íëDçkDèÛÞ PÎÞk éÇÜëC Dë Þ lÜzDF éOzCk êpvÓDF
MÞpR ÚDGdD¤ , í×kp× êD¨DÃN Þ é¨pµ Þ Ökp× , êoCqDF kD¥OÂC íÏ¤C ÚCpËëqDF
êDçÞpìÛ , Dçé¾pd ÚDGdD¤ , ÚClÜ×oDÆ, ÚCpÊoDÆ , ÀÏOi× êDèOÆpz , éëD×pv Þ
êqDF ÚA ok Co ívDvC ¢ÃÛ DèÜëC Þ , lÜOwç ....Þ êkD¥OÂC MDµßG®×, íND×lh
. lÜzDGì× ÍD·¾ ÚA êpìËOèV Þ ypOwÊ Þ íËÛßËZ ok Þ lÜÜÇì×
¢ÃÛ êD¿ëC Þ oß©d éÇÏF Þ PwìÛ ælÜÜÆ ÐOi× í¡ÃÛ Þ oß©d pç éÆ PwÛCk lëDF
PÆpd PèV DçéÜì×q kDWëC Þ íëDØÜçCo Þ kDzoC Þ . PvC êoÞp¨ , kßh êDV ok
,Íßòw×MDèV½p¬qC ÚA MÔÇ¡×Þ ¸ÛCß×Ðd éF ÈØÆÞ êkD¥OÂC oCqDF HvDÜO×
EDweF ælÜÜÆÐìØeN Þ Epi× PÎDhk Þ , PvC pRå×Þ ÖqÓ ¢ÃÛ Þ oß©dÝëC ÞrV
Ökp× Þ oCqDF lìë~DN koß× ....Þ êqDvéÜì×q Þ kDzoCÝëC ôqClÛC éÆí¬pz éF. lëAíØÛ
PÎDhk õVok lëDF éÆ lÜOwç Ökp× ÝëC , rìÛ DWÜëC ok æCßh DÛ æCßh Þ , kßz ¸ÂCÞ
. lÜÜÆ Ýìì·N Co Íßòw× MDèV Þ Dç kDèÛ Þ PÎÞk
êrëoé×DÛpF kD¥OÂCÚDØç éÆkß¡ì× cp®×íOÎÞk kD¥OÂC ,êoCqDF kD¥OÂCÐFDÃ×ok
PÎÞk éF éOwFCÞ Þ éOwF éÆêkD¥OÂC . PvC ælz ÐìØeN kD¥OÂC ¸ÂCÞ ok Þ , ælz
ÀÏOi× kD·FC ok Ökp× í·ÂCÞ ¢ÃÛ Þ . PvC íOÎÞk MCoCkC Þ MDwvå× Þ DçkDèÛ Þ
Þ é¨pµ ) uDÜVC Þ DçÓDÆ ´ßÛ kßGÛ Þ kßF ok íOd Þ í·ëqßNÞ íNÓkDG× Þ êlìÎßN
PwÜëC . lzDGì×ykßh ÐÂC ldok , ælÛßz é¨pµ kCß× oD·vC Ýìì·N ok Þ ( D¨DÃN
ælz Ýìì·N ¢ìJ qC rìZ éØçüDGëpÃN éÇÜëC ÐìÎk éF ÚAok êkD¥OÂC êDèëkCqA éÆ
oCqDF kD¥OÂC ½ÔhpF ) . lzDGì× PÎÞk õ®ÏvPeN rìZ éØçÞ rìZDÛ oDìwF , PvC
ÝëCpF æÞÔµ . (lçlì× ÐìÇ¡N Co ÚA ´Þp¾ Þ Íß¤C , Ökp× êDèOvCßhÞ MDì·ÂCÞ éÆ
rìZ éØç pÊC ( ælz ÐìØeN pOèF MoDG·F Þ ælz êrëo é×DÛpF ) íOÎÞk kD¥OÂC ok
Þ ÚDìOÎÞk DèÜN ÝëC , ÐØµ ÚClì× ok , lzDF æl¡Û Ùç ¦i¡× Þ Ýìì·N ÐGÂ qC
pFDÜF Þ lÜÜÇì× íOvpJpv Co lëlV ÐÆD¡× Þ ÐñDw× éÆlÜOwçíOÎÞk ÚCrëo é×DÛpF
Dë lÜçlF ECßV ÐÆD¡× Þ ÐñDw× éF lÜÛCßOì× , PÎÞk fÎD¥× Þ ívDìv ½ClçC
Co ÚAok !í·ÂCÞ PÎDhkÄd Ökp× ,Moß¤pçok Þ , !lÜçlÛ Dë lÜçlF PèVÞ lÜçlÛ
êkClGOvC PìçD× Ùç íOÎÞk ÖD²Û , Pì·¨Þ ÝëC lël¡N HvDÜN éF . lÛoClÛ
êC éëDJ Ð¤C ÝëC Ùç DWÜëC ok Þ . kß¡ì× í×kp× l¨ rìZéØçÞ ækpÆ ClìJ êpO¡ìF
íÏìØeN P×ßÇ d Þ PÎÞk , Ökp× PÎDhk Þ oß©d HvDÜN éF : lÜÇì× ClìJ ÁCl¥×
, Ökp× êCÞrÛC Þ íÜì¡Û HÃµ HvDÜN éF Þ , lÜÇì× íÜì¡Û HÃµ êkClGOvC Þ
Ökp× rìZ éØç Þ Ökp× ôkpÊ pF Þ ælz pÊ é®Ïv , êkClGOvC P×ßÇd Þ PÎÞk
. kß¡ì× ¯Ïw×